Што правеле луѓето по цел ден пред да биде измислена „работата“? Не се сведувало сè само на преживување
Кога современите луѓе мечтаат за живот во кој не мораат да одат на работа за да преживеат, тие најчесто се замислуваат себеси како баснословно богати милионери. Ретко кој во тие фантазии се замислува како праисториски ловец-собирач облечен во животинска кожа. Сепак, историската вистина е дека класичните работни места какви што ги познаваме денес, со фиксно работно време, плата, шефови, рамнотежа меѓу приватниот и деловниот живот и платен годишен одмор, се исклучително нов изум во човечката историја. Стотици илјади години пред појавата на земјоделството и индустријализацијата, нашите предци функционирале на сосема поинаков начин. Едукативното видео на популарниот научен канал Axen истражува што точно правеле луѓето во текот на целиот ден пред да постои концептот на работа, а заклучоците на антрополозите се фасцинантни.
In This Article:
- 90.000 часа во канцеларија наспроти 15 до 20 часа неделно за храна и засолниште
- Праисториска уметност: Цртежи стари 36.000 години во пештерата Шове, накит од школки и флејта од коска на мршојадец
- Живот без часовник и шеф: Како изгледало секојдневието на праисториските луѓе
- Во свет без пари и договори, дружењето било прашање на опстанок
90.000 часа во канцеларија наспроти 15 до 20 часа неделно за храна и засолниште
Истражувањата покажуваат дека модерниот човек поминува приближно 90.000 часа од својот живот на работното место, што претставува речиси една третина од целото време додека сме будни. Наспроти ова, антрополошките студии врз древните и современите племиња на ловци-собирачи откриваат дека за обезбедување на секојдневната храна и засолниште на праисторискиот човек му биле потребни едвај три до четири часа дневно. Што правеле луѓето во остатокот од времето? Во суштина, што и да посакаат. Иако денес честопати претпоставуваме дека нивниот живот бил постојана, брутална и исцрпувачка борба за гол опстанок од утро до мрак, археологијата докажува дека праисториските луѓе уживале во изобилство на слободно време.
Праисториска уметност: Цртежи стари 36.000 години во пештерата Шове, накит од школки и флејта од коска на мршојадец
Како што објаснуваат научниците, луѓето посветувале огромно време на уметнички и креативни хобија. Доказите за тоа се насекаде околу нас. Во 1994 година, истражувачите ја открија пештерата Шове во јужна Франција, со цртежи стари над 36.000 години кои претставуваат вистински уметнички ремек-дела на праисторијата. Во пештерата Бломбос во Јужна Африка беа пронајдени перфорирани монистра од школки стари 75.000 години, додека во Германија во 2008 година беше откриена совршено изработена флејта од коска на мршојадец стара 40.000 години, со пет прецизно дупнати отвори за прсти. Овие предмети немале никаква функција за преживување. Тие биле создадени исклучиво за уметност, музика и естетско уживање.
Живот без часовник и шеф: Како изгледало секојдневието на праисториските луѓе
Луѓето се буделе во зората. Огнот од претходната ноќ сè уште тлеел, некој додава дрва, а се јадело остаток од печено месо или сушена риба. Ловот воопшто не се одвивал секој ден. Честопати деновите минувале во кампот, изработувајќи или острејќи алатки од камен и дрво, плетејќи кошници или подготвувајќи животински кожи. „Ова не било работа во современа смисла на зборот. Немало часовник, немало шеф или надзорник. Луѓето го правеле тоа затоа што вештината била ценета и затоа што тоа било дел од нивниот природен ритам“, истакнуваат истражувачите. Кога ќе се организирал лов, тоа го правела мала група мажи. Човекот како биолошки вид еволуирал со уникатна способност за терморегулација преку потење, што им овозможувало на ловците со часови упорно да следат плен сè додека животното не се исцрпи од топлотен удар. По уловот, месото се носело во кампот, се делело на целата заедница, и со тоа обврските за денот биле завршени.
Во свет без пари и договори, дружењето било прашање на опстанок
Остатокот од денот минувал во одмор, социјализација, игра со децата, приказни и ракотворби. Разговорите покрај огнот биле темелот на човечката култура. Тогаш се создавале митовите, легендите, песните и моралните вредности. „Во свет без пари, полиција или пишани правни договори, вашиот опстанок целосно зависел од квалитетот на вашите меѓучовечки односи. Затоа дружењето било од витално значење“, се наведува во анализата. Историчарите посочуваат дека и сонот бил поинаков: пред вештачкото осветлување, луѓето спиеле во две фази со буден ноќен интервал посветен на интима и спокојни разговори. Лесно е да се романтизира ваков едноставен начин на живот, ослободен од канцеларии и сообраќајни метежи. Сепак, едноставно не значи и лесно. Праисториските луѓе биле изложени на смртоносни инфекции, повреди при лов, екстремни временски услови и висока детска смртност. Но, од животот на нашите древни предци имаме што да научиме: посветувањето време на креативни хобија, длабоката поврзаност со најблиските и поминувањето часови надвор во природа не се луксуз. Тоа се основните биолошки потреби на човекот кои модерниот корпоративен свет честопати целосно ги заборава.