Зошто Евангелието по Јован прецизира дека апостолите фатиле точно 153 риби?
Во Евангелието според Јован има една бројка што не личи на случаен украс во раскажувањето. По Воскресението, Христос им се јавува на учениците крај Тиверијадското, односно Галилејското Море. Ноќта зад нив била празна, мрежите без улов, а утрото донело детал што со векови ги тера теолозите, историчарите и обичните читатели да се прашуваат зошто е запишан толку прецизно.
In This Article:
Христос им рекол да ја фрлат мрежата од десната страна на чамецот
Учениците ловеле цела ноќ, но не фатиле ништо. Тогаш Христос, стоејќи на брегот, им порачал да ја фрлат мрежата од десната страна на чамецот. Одеднаш се појавило толку многу риба што тие одвај успеале да ја повлечат. Кога стигнале до копното, Петар ја извлекол мрежата на земја. Токму тука евангелистот внесува исклучителен детал. Не пишува „околу сто и педесет“. Не пишува ниту едноставно „големо мноштво“. Запишано е со апсолутна точност: точно 153.
Професионалните рибари можеби само го преброиле уловот
Наједноставниот одговор често се превидува, бидејќи луѓето веднаш бараат скриен мистичен код. Рибите можеби едноставно биле преброени. За рибарите од тоа време, уловот не бил апстрактна категорија. Тоа била храна за семејството, плод на тешка ноќна работа и стока што можела да се однесе на пазар. Настанот бил уште понеобичен затоа што Јован нагласува дека рибите биле големи, а и покрај нивната тежина, мрежата не се скинала. Затоа бројот 153 можел да остане врежан во паметењето на очевидците токму како број што навистина бил изброен по ноќ која не се заборава.
Августин од 10 и 7 стигнал до 17, а од 1 до 17 до 153
Древните христијански толкувачи не застанале само кај практичното броење. Бројот им изгледал премногу специфичен за толку важно место во Светото писмо. Блажениот Августин во него препознал длабока симболична конструкција. Тргнал од бројот десет, бројот на старозаветните Божји заповеди од Декалогот. На него го додал бројот седум, кој традиционално се поврзува со благодатта на Светиот Дух. Збирот е 17. Потоа следи математичката низа: ако се соберат сите броеви од 1 до 17, односно 1 + 2 + 3 + 4 и така натаму до 17, крајниот збир изнесува точно 153. За Августин, тоа не било обичен математички трик, туку теолошка порака: Законот соединет со благодатта на Духот го води човекот кон исполнување на волјата Божја, а целиот улов станува слика на полнотата на спасените души во вечноста.
Теофилакт Охридски ги подели рибите на 100, 50 и 3
Блажениот Теофилакт Охридски понудил сосема поинакво толкување. Според него, стоте риби ги претставуваат незнабошците повикани во верата, педесетте риби го симболизираат избраниот народ Израил, а преостанатите три риби означуваат цврста вера во Светата Троица. И тука пораката останува иста: апостолската мрежа собира луѓе од сите народи кон Христа. Токму различноста меѓу овие две објаснувања открива важна вистина. Кога двајца почитувани црковни отци нудат различни толкувања, јасно е дека Црквата никогаш не оставила некаква догматски „единствена тајна шифра“. Постои и уште едно популарно објаснување што често се цитира во современата литература. На свети Јероним му се припишува повикување на антички природонаучници, кои наводно во тоа време класифицирале точно 153 познати видови риби. Но, современата историска наука и зоологија предупредуваат дека нема цврсти докази за постоење на таква античка класификација.
Првиот пат мрежите се кинеле, по Воскресението останале цели
Највпечатливото во ова сведоштво можеби не е аритметиката, туку самата мрежа. На почетокот од Христовата проповед се случило слично чудо со риболов. Петар и неговите другари ловеле цела ноќ без никаков плод. На зборот на Христос повторно ги спуштиле мрежите и фатиле огромно количество риба. Но тогаш се случило нешто клучно: мрежите почнале да се кинат, како што стои во Лука 5:6. Тогаш Христос му рекол на Петар: „Отсега ќе ловиш луѓе“. На крајот од Евангелието, по Распетието и Воскресението, сцената се повторува: чамец, празна ноќ, заповед од Христос и невероен улов. Но овојпат Јован со посебна намера забележува дека мрежата воопшто не се скинала. Свети Августин во таа разлика видел силна порака. Првиот риболов бил слика на земната историска Црква, каде што има слабости и раздори. Вториот лов, извршен по Христовото Воскресение, е слика на конечната полнота, цврстина и духовно единство. Јован секогаш ги бележи живите, реални детали: растојанието од брегот било околу 90 метри, Петар се препашал и скокнал во водата, на брегот веќе тлеела жар со риба и леб, а во мрежата имало точно 153 големи риби. Тоа не е апстрактна парабола, туку утро што некој длабоко го запаметил, пренесувајќи го чудото на заедницата која успева да ги собере сите, без да се скине.