Тајната на една од најубавите куќи во Охрид: Зошто на резбарите им било забрането да си ги гледаат рацете?
Во срцето на стариот Охрид се издига една од најубавите куќи на македонската староградска архитектура — Куќата на Робевци. Зад нејзините препознатливи прозорци, раскошни тавани и резбани украси се крие приказна за богатство, европска трговија, пожар и едно необично правило меѓу мајсторите што ја граделе.
In This Article:
- На 15 април 1827 бил завршен новиот дом на Ангеле и Анастас Робеви
- Од Охрид се тргувало со Виена, Лајпциг, Трст и Истанбул
- По пожарот во јануари 1861 бил повикан мајсторот Тодор Петков од Гари
- Две групи резбари работеле на различни половини од куќата и не смееле да се гледаат додека работат
- Меѓу 1913 и 1919 делови од скапоцените резби биле однесени во Ниш
- Во јуни 1950 во куќата бил сместен Народниот музеј во Охрид
На 15 април 1827 бил завршен новиот дом на Ангеле и Анастас Робеви
Приказната започнува во 1825 година. Браќата купиле куќа во Охрид, ја урнале и на нејзино место изградиле нов, голем семеен дом. Од тој миг, оваа градба не била само дом, туку сведоштво за подемот на едно охридско семејство и за времето кога староградската архитектура го добивала својот најпрепознатлив лик.
Од Охрид се тргувало со Виена, Лајпциг, Трст и Истанбул
Робевци не биле обично трговско семејство. Нивните деловни врски се протегале до некои од најзначајните европски трговски центри. Замислете го Охрид во првата половина на XIX век — град без современи автомобили, железници и електрична мрежа, но со трговци поврзани со големите европски пазари.
По пожарот во јануари 1861 бил повикан мајсторот Тодор Петков од Гари
Трагедијата ја уништила семејната куќа. Робевци решиле повторно да ја изградат, уште повеличествена. За главен градител бил ангажиран човек од прочуена градителска и резбарска традиција, поврзана со мајсторите што оставиле длабока трага во македонското градителство.
Две групи резбари работеле на различни половини од куќата и не смееле да се гледаат додека работат
Но токму при внатрешното украсување се случило нешто навистина необично: Две групи резбари работеле на различните половини од куќата и им било забрането да се гледаат додека работат. Зошто? За секоја група да создаде сопствен, препознатлив уметнички израз. Токму затоа резбите во двете половини на куќата се разликуваат. Таваните, долапите и украсните детали станале вистински дела на традиционалното резбарство.
Меѓу 1913 и 1919 делови од скапоцените резби биле однесени во Ниш
Но историјата на оваа куќа не завршува тука. Во тој период, дел од неа бил користен за сместување војска. Според Заводот и музеј – Охрид, при заминувањето биле однесени делови од скапоцените резби во Ниш, по што им се изгубила трагата.
Во јуни 1950 во куќата бил сместен Народниот музеј во Охрид
Денес таа е еден од најпрепознатливите споменици на охридското културно наследство. Замислете — една куќа во Охрид сведочи за трговијата со европските метрополи, мајсторството на дебарските резбари, бурните историски времиња и неверојатната упорност на едно семејство. Кога следниот пат ќе поминете покрај Куќата на Робевци, погледнете ја повнимателно. Таа не е само прекрасна стара градба — таа е дел од европската трговска и културна историја на Охрид. Дали знаевте за необичното правило според кое работеле резбарите во Куќата на Робевци?