Во близина на Самобор постои град кој е целиот проектиран за кокошки со авенија, породилиште, градинка и меѓународен факултет
Од навидум едноставна задача, проект за кокошарник, тимот од архитектонското биро SKROZ создаде вистинско мало чудо: Кокошварош, автентична населба со улици, плоштади и институции наменети за домашната живина. Тоа не е само фарма, туку внимателно осмислен свет во кој функционалноста, хуморот и архитектурата одат заедно.
In This Article:
- Првата средба со Кокошварош беше само на хартија, пред речиси десет години
- Жељко Фрања слушнал дека некои деца не знаат како настануваат јајцата
- Во 2017 година во Раков Поток никна населба со главна улица за посетителите
- Авенија на пченката, Кока-породилиште и „Chick Boutique“ се дел од градската мапа
- SKROZ му пристапи на кокошарникот како на сериозен урбанистички проект
- По првите објави, Кокошварош стигна и до галеријата „Bernardo Bernardi“
- Награди од Хрватското дизајнерско друштво, Нови Сад и Сараевските денови на архитектурата
- И по многу монументални градби, овој кокошји град остана меѓу најдрагите спомени
- Десет години подоцна, децата повторно се најдобрата причина за нови пет минути слава
Првата средба со Кокошварош беше само на хартија, пред речиси десет години
Наскоро ќе се навршат десет години откако првпат го посетив Раков Поток, мало место недалеку од Самобор, каде што тогаш се создаваше проектот Кокошварош. Добро се сеќавам на првата средба со него, тогаш само на хартија, кога ме заинтригира идејата кокошките да добијат своја вистинска мала населба, со сопствени улици, плоштади, институции, па дури и со грб и знаме. Недолго потоа имав прилика заедно со архитектите од бирото SKROZ да видам како, заедно со инвеститорот Жељко Фрања, таа необична замисла ја спроведоа во реалност.
Жељко Фрања слушнал дека некои деца не знаат како настануваат јајцата
Интересно е што целата приказна започна со еден сосема обичен разговор со деца од предучилишна возраст. Имено, Жељко Фрања сфатил дека некои од нив воопшто не знаат како настануваат јајцата, иако растат во рурална средина. Тоа го поттикнало да размислува за фарма која, покрај еколошкото одгледување живина, би имала и едукативна улога и би им го доближила животот на село и производството на храна на најмладите. Идејата им ја доверил на архитектите од бирото SKROZ, а резултатот беше проект кој функционалните потреби на одгледувањето живина совршено ги поврза со урбанистички концепт што ретко се гледа кај вакви стопански објекти.
Во 2017 година во Раков Поток никна населба со главна улица за посетителите
На земјиштето во Раков Поток настана простор со различни типови живеалишта, јавни површини и јасно организирани сообраќајни патеки. Околните зони се резервирани за секојдневниот живот на живината, а живеалиштата се приспособени на различните жители, од несилки до квачки со мали пилиња. Архитектите мораа да ги исполнат и строгите прописи за еколошко сточарство. Користеа едноставни и природни материјали како елови штици и жичена мрежа, додека обликувањето и распоредот на куќарките произлегоа директно од природните навики на нивните жителки, вклучувајќи ја точната положба на дрвените пречки за спиење и пристапот до гнездата.
Авенија на пченката, Кока-породилиште и „Chick Boutique“ се дел од градската мапа
Посебно забавуваат и привлекуваат внимание оригиналните називи на поединечните делови на овој кокошји град. Неговите пердувести жителки имаат своја Авенија на пченката, Плоштад на Златната кокошка и Плоштад на Првото јајце, а таму се наоѓаат и Кока-породилиште, Пилешка градинка, меѓународен Кокаколеџ и шармантен бутик „Chick Boutique“. Тука е поставен и споменик на Мајката Кокошка, а како и секој вистински град, Кокошварош поседува сопствен грб, знаме, куќни броеви и прецизен систем на патокази. За визуелниот идентитет е заслужно креативното студио на Маша Вукмановиќ, каде што на проектот посветено работеше и дизајнерот Тео Дремпетиќ Чонкиќ.
SKROZ му пристапи на кокошарникот како на сериозен урбанистички проект
Токму длабоката разработеност на целиот концепт остава најсилен впечаток. Архитектите на навидум едноставна задача ѝ пристапија со еднаква сериозност како и на кој било друг голем проект, грижливо водејќи сметка за функционалноста, просторната организација и карактерот на населбата. Истовремено си дозволија доволно креативна слобода и суптилен хумор за на приказната да ѝ дадат посебен шарм, без да ја занемарат основната производствена намена на фармата.
По првите објави, Кокошварош стигна и до галеријата „Bernardo Bernardi“
Не требаше да помине многу време за проектот да привлече огромно медиумско внимание. За него пишуваа домашни и престижни странски медиуми, се емитуваа телевизиски репортажи, а подоцна доби и сопствена архитектонска изложба во загрепската галерија „Bernardo Bernardi“. Ваквиот развој на настаните воопшто не изненади, бидејќи уште од првиот поглед беше јасно дека нешто толку оригинално не може да остане незабележано.
Награди од Хрватското дизајнерско друштво, Нови Сад и Сараевските денови на архитектурата
Набрзо следуваа и бројни признанија. Кокошварош ја освои наградата на Хрватското дизајнерско друштво за целосен проект и производ, посебно признание на Салонот на архитектура во Нови Сад, како и престижната награда „FRESH+BOLD“ на Сараевските денови на архитектурата. Успехот на проектот никако не е случаен. Зад него стои исклучителен тим архитекти кој низ годините се афирмираше со низа забележителни остварувања што ги поместуваат границите на вообичаеното архитектонско промислување.
И по многу монументални градби, овој кокошји град остана меѓу најдрагите спомени
Кога денес размислувам за таа посета, среќна сум што имав прилика да го запознаам проектот уште пред да стане вирален медиумски феномен. Оттогаш видов многу импресивни градби и монументални архитектонски остварувања, но Кокошварош засекогаш остана меѓу оние на кои со радост се сеќавам. Веројатно токму поради неговиот растоварен пристап, духовитост и искрена креативност, кои понекогаш им недостасуваат на многу поамбициозни проекти.
Десет години подоцна, децата повторно се најдобрата причина за нови пет минути слава
Иако од создавањето на Кокошварош поминаа веќе многу години, овој проект и денес заслужува еднакво внимание. Можеби дури и поголемо, со оглед на тоа колку во меѓувреме современиот човек се оддалечи од едноставниот селски живот, што всушност беше и главниот повод за неговото настанување. А помислата дека токму еден ваков кокошји град може да ги поттикне децата да се заинтересираат за природата, животните и здравата храна, е повеќе од доволна причина Кокошварош одново да ги добие своите заслужени пет минути слава.
