Првата вакцина во светот дизајнирана со вештачка интелигенција за прв пат е тестирана на луѓе
Истражувачи од Универзитетот во Кембриџ развија вакцина за која велат дека е темелно нов тип заштита, создадена со помош на вештачка интелигенција. Нејзината главна цел е смела: една вакцина што не би делувала само против сите познати човечки варијанти на коронавирус, туку и против сродни вируси кај лилјаци што еден ден би можеле да преминат од животни на луѓе и да предизвикаат нова пандемиска закана.
In This Article:
- Проблемот што го враќа грипот секоја година
- Илјадници сродни вируси откриваат што еволуцијата не го допрела
- Сарбековирусите ги поврзуваат САРС, ковид и животинските коронавируси
- Наместо мРНК, оваа вакцина користи ДНК и може да се даде без игла
- Заштита од вируси што се уште не сме ги сретнале
- Универзалната вакцина против грип би ја прекинала годишната трка
- Антитела против различни сарбековируси, но одговорот бил скромен
- Поголемите испитувања треба да покажат дали ова функционира во реалниот свет
Проблемот што го враќа грипот секоја година
Традиционалните вакцини го учат имунолошкиот систем да препознае еден конкретен вирус. Но вирусите мутираат. Кога ќе се променат доволно, вакцината може да ја изгуби силата, па затоа секоја година е потребна нова вакцина против грип, а вакцините против ковид беа ажурирани повеќе пати од 2021 година наваму.
Илјадници сродни вируси откриваат што еволуцијата не го допрела
Вештачката интелигенција нуди заобиколен пат. Со анализа на генетски податоци од илјадници сродни вируси, таа може да ги пронаjде деловите што остануваат исти кај различни соеви и што е малку вероjатно да се променат со текот на времето. Ако вакцината ги насочи токму тие стабилни белези, таа би можела да делува против цело вирусно семеjство, а не само против соjот од коj почнала приказната.
Сарбековирусите ги поврзуваат САРС, ковид и животинските коронавируси
Токму тоа го направи тимот од Кембриџ. Истражувачите употребија ВИ за да ги скенира вирусите од семеjството сарбековируси, во кое спаѓаат вирусите што ги предизвикуваат и САРС и ковид, како и низа животински коронавируси. Бараа заеднички белези што еволуцијата во голема мера ги оставила недопрени. Тие белези станаа основата на вакцината.
Наместо мРНК, оваа вакцина користи ДНК и може да се даде без игла
Додека многумина се запознаени со мРНК вакцините користени за време на пандемијата, новиот пристап користи ДНК. ДНК вакцините обично се постабилни од мРНК вакцините, што ги прави полесни за складирање и транспорт. Тоа е значајна предност во земjи со пониски приходи, каде инфраструктурата за „ладен синџир“ е ограничена. Вакцината може да се администрира и без игли: млаз течност под висок притисок ја внесува низ кожата, што ја прави постапката помалку болна и полесна за широка примена при избувнување на зараза.
Заштита од вируси што се уште не сме ги сретнале
Овие практични предности се најважни ако вакцината навистина може да направи нешто што ниедна постоечка доза не го може: да штити од вируси со кои човештвото се уште не се соочило. Вакцините со широк спектар би можеле да го променат начинот на кој светот реагира на нови заразни болести, нудејќи побрз имунитет против нови и појавувачки вирусни закани. Така здравствените власти би добиле алатки за да запрат идни жаришта пред да прераснат во глобални пандемии.
Универзалната вакцина против грип би ја прекинала годишната трка
Истата идеја може да го смени пристапот и кон попознати болести. Грипот е главна цел бидејќи постои во многу различни соеви и еволуира исклучително брзо. Научниците мора да предвидат кои соеви ќе доминираат во секоја сезона на грип, а ако погрешат, делотворноста на вакцината може да падне. Вакцина што ги насочува заедничките белези кај повеќе соеви еден ден би можела да ја заврши оваа годишна трка со вирусот.
Антитела против различни сарбековируси, но одговорот бил скромен
Ова е првото тестирање кај луѓе на вакцина дизајнирана од ВИ. Резултатите покажале дека ДНК вакцината успеала да го поттикне имунолошкиот систем да создаде антитела што можат да препознаат различни типови сарбековируси. Технологијата била оценета како безбедна и добро поднесена. Сепак, останува уште работа: иако резултатите се охрабрувачки, имунолошките одговори по вакцинацијата биле скромни. Не било јасно ни колку долго трае заштитата и дали ќе бидат потребни дополнителни бустери.
Поголемите испитувања треба да покажат дали ова функционира во реалниот свет
Потребни се поголеми клинички испитувања за да се утврди дали вакцината може да спречи или да намали вирусни инфекции надвор од лабораториските услови. Универзална вакцина се уште е оддалечена неколку години, а секоја нова вакцина мора да помине низ поголеми испитувања за да докаже дека е безбедна, делотворна и дека обезбедува трајна заштита. Но оваа студија покажува дека целта се приближува, а ВИ можеби ќе помогне да стигнеме побрзо.