Вештачката интелигенција може наскоро да потроши повеќе вода отколку што човештвото пие, предупредува ОН: Ова е новата еколошка закана што никој не ја гледа
Се почесто слушаме дека, како што искусните вештачки интелигенции ќе стануваат поефикасни, тие ќе имаат се помала потреба од енергија и ресурси. Но, ова размислување, иако логично, всушност е замка, покажува најновиот извештај на Обединетите Нации кој ги пресметува еколошките трошоци од вештачката интелигенција. Извештајот предупредува – до 2030 година, потрошувачката на енергија од вештачката интелигенција може двојно да се зголеми и да достигне 3% од светската електрична енергија, да произведе емисии како Велика Британија и да исцрпи повеќе вода за ладење отколку што на човештвото му треба цела година за пиење вода.
In This Article:
- Енергетската парадокс: Зголемена ефикасност носи уште поголема потрошувачка, а не помала
- До 2030 година: Двојно зголемена потрошувачка на електрична енергија и драматични еколошки последици
- Глобална нееднаквост: Само 32 држави имаат инфраструктура за вештачка интелигенција, 90% лоцирана во САД и Кина
- Секој АИ модел и задача има различна цена за животната средина: од текст до видео, влијанието расте
- Извештајот предлага патоказ за одговорна употреба: транспарентност, ефикасност, праведност и одржливост
- Примерите од Нов Зеланд и Австралија: Лесна регулатива, но без контрола врз еколошкиот трошок
- Потребен е нов пристап: животната средина мора да биде во центарот на сите АИ стратегии
Енергетската парадокс: Зголемена ефикасност носи уште поголема потрошувачка, а не помала
Во извештајот на ОН се наведува дека користењето на вештачка интелигенција ќе го следи економскиот принцип познат како „Јевонс Парадокс“. Овој принцип вели дека напредокот во технолошка ефикасност не носи до намалување на потрошувачката, туку, напротив, до зголемување на вкупната побарувачка поради пониските трошоци. Овој феномен го забележал економистот Вилијам Стенли Јевонс во 19-тиот век во Англија со искористеноста на јагленот. Како што вештачката интелигенција станува поевтина и попривлечна, се очекува да се појават нови употреби и поголеми обеми на користење, со што ќе се изгуби секоја заштеда од ефикасноста.
До 2030 година: Двојно зголемена потрошувачка на електрична енергија и драматични еколошки последици
Минатата година, дата-центрите веќе потрошија онолку електрична енергија колку што троши Саудиска Арабија, која е на 11-то место во светот по потрошувачка на струја. Ако, според проекциите, употребата на електрична енергија се удвои до 2030 година, тоа ќе создаде јаглероден отпечаток што би изискал садење на 6,7 милијарди дрва за десет години за да се неутрализира. Центрите за податоци ќе имаат потреба од 9,3 трилиони литри вода и површина речиси десет пати поголема од Мексико Сити. Овој пораст на ресурси не е само бројка – тоа значи вистински притисок врз глобалната животна средина.
Глобална нееднаквост: Само 32 држави имаат инфраструктура за вештачка интелигенција, 90% лоцирана во САД и Кина
Извештајот ја нагласува и структурната нееднаквост во сржта на развојот на вештачка интелигенција: само 32 држави имаат специјализирана облак-инфраструктура за АИ, а 90% од тој капацитет е концентриран во САД и Кина. Предупредува за продлабочување на дигиталниот јаз меѓу земјите кои развиваат и контролираат АИ и оние што само ја користат, а често најголемата еколошка цена од ископ на минерали и електронски отпад ја плаќаат сиромашните региони.
Секој АИ модел и задача има различна цена за животната средина: од текст до видео, влијанието расте
Оперативниот отпечаток на вештачката интелигенција го формираат две главни сили: колку често ја користиме и како ја користиме. Ова покрива се: од генерирање текст и код до обработка на слики и видеа – секоја задача бара различно ниво на компјутерски ресурси. Различните модели и системи имаат сопствени енергетски и еколошки трошоци. Од тука, одговорната употреба на АИ подразбира целосно управување со целиот синџир на вредност – од набавка на минерали до рециклирање и безбедно отстранување.
Извештајот предлага патоказ за одговорна употреба: транспарентност, ефикасност, праведност и одржливост
За да не западнеме во стапицата на бескрајно зголемување на потрошувачката, ОН предлагаат патоказ за одговорна употреба – транспарентност, ефикасност уште при дизајнирање, праведност, одговорност преку сите фази, глобална соработка и одржливо користење на ресурсите. Ова значи дека еколошките објави и извештаи за АИ треба да станат стандард, а предвидената побарувачка да се интегрира во стратешкото планирање за климатските и енергетски политики.
Примерите од Нов Зеланд и Австралија: Лесна регулатива, но без контрола врз еколошкиот трошок
Во Нов Зеланд, Владата започна национална АИ стратегија и рамка за јавна администрација. Иако таа се темели на вредностите на ОЕЦД, одржливост и инклузивен развој, не е задолжително објавување на еколошки податоци, ниту пак има регулатор кој ги следи потрошената енергија или емисиите. Во Австралија, во рамки на националниот АИ план, фокусот е на подобрување на јавните услуги: Националниот филмски и звучен архив има развиено систем за автоматска транскрипција, додека Министерството за работа со ветерани тестира дали АИ може да го забрза процесот на разгледување барања. И двете земји применуваат 'блага' регулатива, но со тоа постои реална опасност да се превиди растечката еколошка цена што не може само да се реши со техничко подобрување.
Потребен е нов пристап: животната средина мора да биде во центарот на сите АИ стратегии
Природната средина е основа на економијата, културата и нашето здравје и добросостојба, и таа мора да стане центар при секоја употреба на АИ. Време е да го преиспитаме планот за иновации во вештачка интелигенција и да го насочиме вниманието кон одржлива технолошка иднина. Одговорниот АИ не е само технолошко прашање, туку прашање на екологија и праведност. Amanda Turnbull-McRae, сениор предавач по право, Универзитетот во Ваикато.