„Тотално шармантно" - пишува Гардијан за македонскиот филм Диџеј Ахмет и еве што друго
The Guardian - еден од најпрестижните весници во светот - го рецензираше македонскиот филм „Диџеј Ахмет" на режисерот Ѓорѓи М. Унковски. Оценката е пет ѕвезди: „тотално шармантен", „топол и трогателен", „со сериозни пораки - но пренесени со добрина и сончев поглед на светот". Тоа не е мал комплимент кога доаѓа од весник со 200 години традиција, кој денес го читаат десетици милиони луѓе ширум светот.
In This Article:
- Македонски филм добива светска рецензија во Гардијан и антологиски пофалби
- Патот до Гардијан: петгодишна одисеја со награди и светски фестивали
- Гардијан порачува: прекрасна природна глума, жестоки теми без клишеа и финална сцена што ќе се памети
- „Диџеј Ахмет" докажува дека македонската кинематографија има светла иднина и глобален глас
Македонски филм добива светска рецензија во Гардијан и антологиски пофалби
Нема многу земји со два милиони жители чиј филм би добил рецензија во Гардијан. Македонија го доби тоа со „Диџеј Ахмет". Рецензијата не штеди пофалби. „Тотално шармантна приказна за адолесцентски превирања во Македонија" - така гласи поднасловот. Потоа следи описот: момче-пастир вљубено во комшиката, го опремува тракторот со звучници за таа да може да вежба танц рутини. И некаде помеѓу оваа сцена и финалниот момент со имамот и неговата звучна апаратура, рецензентот заклучува: ова е филм кој „останува топол без да ја крие тешкотијата". Тоа е точно она за кое Унковски зборувал уште кога филмот беше прикажан на Санденс во јануари 2025 - „деликатна рамнотежа помеѓу традицијата и самоизразувањето, особено во рамките на мала, сплотена заедница."
Патот до Гардијан: петгодишна одисеја со награди и светски фестивали
„Диџеј Ахмет" не е филм кој дојде од никаде. Тоа е резултат на пет години работа, многубројни одбиени финансирања, продукциски одложувања и - на крај - дебитантски игран филм на Ѓорѓи М. Унковски, режисер роден во Њујорк, порасна и работи во Македонија. На Санденс 2025 филмот освои две признанија: Наградата на публиката за светска кинематографија и Специјалната наградата на жирито за творечка визија. Variety го нарече „откровение" кое „балансира помеѓу комедија за масовна публика и арт-хаус бисер". Холивуд Репортер ги пофали „солидните натуралистички изведби", а ScreenAnarchy го нарече Унковски „паметен режисер". На агрегаторот Rotten Tomatoes, 91% од рецензиите се позитивни. Потоа дошле уште девет фестивалски награди, меѓу кои и двојна награда на Фестивалот на филмови од Југоисточна Европа во Лос Анџелес - и Наградата на публиката и Гран при на жирито. На 27 март 2026 година, „Диџеј Ахмет" влезе во британските и ирските кина. И следниот ден - Гардијан напишал за него.
Гардијан порачува: прекрасна природна глума, жестоки теми без клишеа и финална сцена што ќе се памети
Рецензентот ги издвојува неколку работи кои го прават филмот посебен. Прво - хлумата. Двете главни улоги ги играат непрофесионални актери. Арифот Јакуп и Дора Акан Златанова, вели Гардијан, даваат „убави природни изведби: тој е срамежлив, таа - светски мудра." За кастингот, Унковски претходно изјавил дека виделе преку 3.000 деца од оваа етничка заедница во Македонија пред да го изберат главниот актер. Кастинг директорката Киријана Николоска за тоа е споменувана во сите рецензии. Второ - начинот на кој филмот ги поставува тешките теми без да ги омекнува, но и без да ги претвора во трагедија. За девојчето Аја тоа значи принуден брак со маж кого не може ни да го погледне. За татко му - тага затворена зад маска на тврдина. „Сценариото постепено ја остварува својата мисија да ги ослободи ликовите од сите форми на угнетување - но е и великодушно и непатронизирачки", пишува Гардијан. Трето - финалната сцена со имамот. Рецензентот ја споменува посебно и ја нарекува „бомба" - момент кој го потсетил на Џон Хјуз (режисерот на генерациски омилени американски тинејџерски филмови). „Топол и трогателен", вели.
„Диџеј Ахмет" докажува дека македонската кинематографија има светла иднина и глобален глас
По „Медена земја" - македонскиот документарец кој во 2020 година стана прв нефикциски филм кој добил номинации и во категоријата документарец и во категоријата меѓународен игран филм на Оскарите - македонската кинематографија привлекува сериозно меѓународно внимание. Унковски самиот го спомнал „Медена земја" во разговор за Variety, велејќи дека за прв пат чувствувал „многу силна другарска врска меѓу режисерите" во земјата. „Медена земја" покажа дека Македонија може, и дека светот ќе слуша. „Диџеј Ахмет" е следниот чекор. Не документарец за пчеларство, туку играна драма со тинејџер, трактор со звучници и овци кои влетале во рејв. И Гардијан пишува за него. И Variety. И Холивуд Репортер. И ScreenAnarchy. Кога весник кој постои 200 години и кој ги отвора своите колони само за она кое го смета за вредно за неговите читатели - ти посветува рецензија и те нарекува „тотално шармантен" - тоа не е само пофалба за еден филм. Тоа е признание за целата традиција и потенцијалот на македонскиот кинематографски глас.
