„Стареењето е болест што може да се ресетира“: Научниците се на прагот да го подмладат човечкиот организам
Дали генерациите што живеат денес ќе бидат последните што стареат на познатиот, традиционален начин? Во инспиративен разговор кај Крис Вилијамсон, познатиот инвеститор и бизнисмен Дејвид Фридберг објаснува како реверзибилното подмладување од научна фантастика прерасна во инженерски проблем што наскоро би можел да биде решен. Во срцето на приказната не е фантазија за бесмртност, туку прашање што звучи едноставно: ако секоја клетка го носи истиот ДНК код, зошто мозокот, срцето, кожата и очите стареат и функционираат толку различно?
In This Article:
- Нули и единици во клетката одлучуваат кој ген ќе биде вклучен, а кој замолчен
- Шинја Јаманака откри четири протеини, а во 2012 година доби Нобелова награда
- Altos Labs привлече речиси 10 милијарди долари и ги собра најдобрите научници
- Longevity Escape Velocity значи повеќе од една здрава година за секоја измината година
Нули и единици во клетката одлучуваат кој ген ќе биде вклучен, а кој замолчен
Секоја клетка во нашето тело го содржи апсолутно истиот ДНК код. Но, фундаменталното прашање останува: доколку клетките во мозокот, срцето, кожата и очите имаат идентичен генетски материјал, зошто тие изгледаат и функционираат толку различно? Одговорот лежи во таканаречените молекуларни прекинувачи, кои одредуваат кои гени во ДНК ќе бидат вклучени (1), а кои исклучени (0). Оваа мрежа од молекуларни прекинувачи се нарекува епигеном. Со текот на годините, нашата ДНК претрпува оштетувања и прекини предизвикани од сончеви зраци, радијација, нездрава исхрана, алкохол и стрес. Клетките имаат одличен систем за поправка, кој постојано ги санира овие оштетувања. Но, при секој процес на поправка постои мала веројатност тие нули и единици, односно епигенетските прекинувачи, малку да се поместат. Со текот на децениите, вистинските гени се исклучуваат, а погрешните се вклучуваат.
Шинја Јаманака откри четири протеини, а во 2012 година доби Нобелова награда
Научниците дојдоа до клучниот заклучок: стареењето не е неизбежен распад, туку болест предизвикана од поместени епигенетски маркери. Во 2006 година, јапонскиот научник Шинја Јаманака откри четири специфични протеини, подоцна наречени Јаманака фактори. Доколку се применат врз клетка, тие можат целосно да ги ресетираат епигенетските прекинувачи и да ја вратат клетката во состојба на матична клетка. За ова откритие, Јаманака во 2012 година ја доби Нобеловата награда. Вистинската револуција се случи во 2016 година, кога беше откриено дека со примена на мала и контролирана доза од овие фактори, клетката не ја губи својата форма, односно не станува матична клетка, туку ги враќа своите прекинувачи точно на почетната позиција каде што треба да бидат.
Altos Labs привлече речиси 10 милијарди долари и ги собра најдобрите научници
Овие научни сознанија поттикнаа создавање моќни биотехнолошки стартапи. Компанијата Altos Labs привлече речиси 10 милијарди долари инвестиции од водечки светски милијардери и ги ангажираше најдобрите светски научници за развој на оваа технологија. Во моментов се спроведуваат клинички испитувања за насочено третирање специфични заболувања, како што се слепило, ревматоиден артритис и срцеви оштетувања. На научниците им претстои фаза на оптимизација на молекулите и одредување на точните дози, но очекувањата се дека во наредните 10 до 20 години овие третмани ќе можат да прераснат во системска терапија достапна за пошироката јавност.
Longevity Escape Velocity значи повеќе од една здрава година за секоја измината година
Фридберг ја истакнува концепцијата позната како Longevity Escape Velocity. Кога медицинската технологија ќе достигне точка каде што за секоја измината година науката ќе успева да додаде повеќе од една година здрав животен век, луѓето теоретски ќе можат да живеат онолку долго колку што сакаат. Овој напредок има и огромен економски потенцијал. Продолжувањето на просечниот животен век за само една година би додало десетици трилиони долари во светскиот бруто домашен производ, намалувајќи ги трошоците за лекување хронични болести. Додека ги чекаме официјалните медицински коктели и терапии на пазарот, текстот укажува дека постојат два фундаментални методи што секој човек може да ги применува уште веднаш за зачувување и подобрување на епигеномот, но тие не се наведени поединечно во доставениот материјал. Пораката, сепак, е јасна: зачувувањето на здравјето денес е најдобрата инвестиција, бидејќи иднината носи технологија што целосно ќе ја промени дефиницијата за човечкиот животен век.
