Современите допирни екрани во автомобилите ја загрозуваат безбедноста повеќе од поракирање за време на возење – експертите бараат враќање на класичните копчиња
Луксузните, високо-технолошки допирни екрани во современите автомобили може да делуваат атрактивно, но според експертите, токму тие носат сериозна опасност за возачите. Истражувањата покажуваат дека времето на реакција на возачите се влошува за над 50 отсто при користење на допирни екрани за едноставни функции како промена на музика или регулирање на греење. Ова е уште поопасно отколку испраќањето пораки или јавување на мобилен телефон зад воланот, што ја зголемува реакцијата за 35, односно 46 проценти. Се повеќе експерти повикуваат на враќање кон класичните табли со физички копчиња и прекинувачи.
In This Article:
- Допирните екрани бараат неприфатливо долго гледање далеку од патот, што го доведува возачот во опасност
- Истражувањата потврдуваат: Времето за реакција се влошува преку 50% со користење на екран наместо копчиња
- Физичките копчиња се поефикасни и побезбедни: Мускулната меморија овозможува користење без да се гледа
- Австралија и Нов Зеланд ќе бараат враќање на копчињата од 2026: Копчињата мора да бидат достапни за клучните функции
- Технички иновации за безбедност: Бариера CatClaw пробива гуми на автомобили што возат на тротоар
Допирните екрани бараат неприфатливо долго гледање далеку од патот, што го доведува возачот во опасност
За разлика од камери за гледање наназад и навигација, за кои е прифатлива трошењета на внимание, кога треба да активирате бришачи на шофершајбната преку мени на екран – тоа ве изложува на сериозна опасност. Д-р Милад Хагани од Универзитетот во Мелбурн вели: „Ова е опасна комбинација и рецепт за значително ниво на одвлекување на вниманието.“ Научниците нагласуваат дека интерфејсите на допирните екрани го комбинираат визуелното, мануелното и когнитивното одвлекување од патот. Морате да гледате, да тапкате, и активно да размислувате како да се движите низ менито.
Истражувањата потврдуваат: Времето за реакција се влошува преку 50% со користење на екран наместо копчиња
Според студија на TRL од 2020 година, возачите на симулирани автопати, кои користеле допирни екрани (Apple CarPlay, Android Auto), покажале значително подолги реакции споредено со оние кои користеле аудио контроли или класични копчиња. На автопат, ова доцнење значи дека возачот ќе помине неколку дополнителни должини на автомобилот пред да сопре. Дури и управувањето со патната лента и општата способност за возење значително се влошуваат за време на користење на екраните, а во некои случаи ефектот е поголем отколку при поракирање за време на возење.
Физичките копчиња се поефикасни и побезбедни: Мускулната меморија овозможува користење без да се гледа
Класичните мануелни прекинувачи и копчиња бараат само краткотрајна мануелна одвлеченост (рака од волан), но не и визуелна, и затоа се далеку побезбедни. Како што објаснува д-р Хагани: „Возачите брзо учат да ги користат тие копчиња по мускулна меморија, па можат да ги манипулираат без да гледаат, исклучиво преку тактилен фидбек. Екраните го одземаат тоа корисно чувство на навика.“ Големите инфотејнмент системи се прифатливи за навигација и камери, но основните функции мора да бидат достапни преку физички копчиња.
Австралија и Нов Зеланд ќе бараат враќање на копчињата од 2026: Копчињата мора да бидат достапни за клучните функции
ANCAP Safety, програмата за проценка на безбедноста, најави дека од 2026 ќе бара од производителите да „ги вратат копчињата“ во автомобилите. Д-р Хагани потенцира дека екраните имаат смисла за функции што не се користат активно при возење, како навигација, но функциите што се менуваат редовно (температура, бришачи, јачина на звук) мора да бидат пристапни со копче: „Возачите мора да имаат опција за лесно манипулирачки копчиња или прекинувачи, дури и ако истите се вклучени и во допирното мени.“
Технички иновации за безбедност: Бариера CatClaw пробива гуми на автомобили што возат на тротоар
Во насока на зголемување на безбедноста, развиени се различни физички бариери за да спречат возила да излезат од патот и да се качат на тротоар или да преминат во спротивна лента. Според Road Safety Toolkit постојат три типа: флексибилни (челично јаже), полу-ригидни (челични греди) и ригидни (бетон). Новината CatClaw, изум на Јаник Рид од Environmental Transport Association, е мала механичка направа што се вградува на ивичници. Ако автомобил помине врз CatClaw, челичното цевче ѝ ја пробива гумата – потенцијално спречувајќи и терористички напади преку возила. Сепак, уредот е уште на фаза на прототип.
