Србија се приклучи на вселенската програма „Артемис“ на НАСА
Србија официјално се приклучи на Договорите „Артемис“, меѓународната иницијатива за мирно, транспарентно и одговорно истражување на вселената. Документот беше потпишан во седиштето на НАСА во Вашингтон од министерот за надворешни работи Марко Ѓуриќ. На настанот присуствуваа заменик-администраторот на НАСА Мет Андерсон, помошникот државен секретар на САД за океани, животна средина и наука Весли Брукс, српскиот амбасадор Драган Шутановац и претставници на Министерството за наука, технолошки развој и иновации.
Ѓуриќ најави простор за српски научници, универзитети и компании
Министерот Ѓуриќ изјави дека приклучувањето кон Договорите „Артемис“ ќе им овозможи на српските научници, универзитети, истражувачки институции и компании да учествуваат во една од најнапредните вселенски програми во светот, преку соработка со НАСА и другите земји потписнички. Според него, тоа ќе отвори нови можности за развој на науката, иновациите и високотехнолошката индустрија во Србија.
Од „Аполо 13“ и Милојко „Мајк“ Вучелиќ до плановите за Марс
Договорите „Артемис“ беа лансирани во 2020 година од НАСА и американскиот Стејт департмент, со поддршка на седумте земји-основачи, за време на првиот претседателски мандат на Доналд Трамп. Тие не претставуваат класичен меѓународен договор, туку збир на принципи кои ги регулираат идните активности во истражувањето на Месечината, Марс и други небесни тела. Меѓу тие принципи се мирно користење на вселената, меѓусебна помош при вселенски мисии, размена на научни податоци, транспарентност, избегнување на меѓусебно попречување на активностите и заштита на историските места и артефакти во вселената. Во НАСА беше истакнато и дека Србија има историска поврзаност со американската вселенска програма. Заменик-администраторот Мет Андерсон потсети на инженерот Милојко „Мајк“ Вучелиќ, кој имал клучна улога во мисијата „Аполо 13“ и беше одликуван со Претседателскиот медал на слободата за својот придонес во безбедното враќање на астронаутите на Земјата. Српските власти го споменаа и инженерот Дејвид Вујиќ, еден од т.н. „Српска седморка“, група инженери од српско потекло кои придонеле за програмата „Аполо“. Програмата „Артемис“ има за цел повторно испраќање луѓе на Месечината, воспоставување долгорочно човечко присуство на нејзината површина и користење на стекнатите искуства како подготовка за идни мисии со човечки екипаж на Марс. Денес, Договорите „Артемис“ ги обединуваат десетици држави кои соработуваат во развојот на идните вселенски истражувања и технологии.
