Руски брод мистериозно потона во близина на Шпанија, можеби носел нуклеарни реактори за подморници на пат кон Северна Кореја
Руски товарен брод, за кој се верува дека превезувал два нуклеарни реактори за подморници, наводно наменети за Северна Кореја, доживеа серија експлозии и потона под неразјаснети околности на околу 100 километри од брегот на Шпанија. Судбината на бродот Ursa Major, кој потона на 23 декември 2024 година, е обвиена со тајност и неизвесност. Според истрагата на CNN, ова може да биде редок пример на високоризична интервенција од страна на западна војска со цел спречување Русија да пренесе напредна нуклеарна технологија на блиски сојузници. Бродот отплови само два месеци по пристигнувањето на севернокорејските војници во помош на руската инвазија од Украина.
In This Article:
- Околу Ursa Major владее тајност
- Текот на патувањето на Ursa Major и сомнежите околу вистинската дестинација
- Трката со времето: Последните часови на „Ursa Major“ и експлозиите кои го потопија
- Тајната на товарот: Капетанот признава за нуклеарни реактори, но не знае дали биле напoлнети со гориво
- Русија се обвинyва за терористички напад, а потоа следат уште четири експлозии под морето
- Длабочина од 2.500 метри: Шпанската влада тврди дека флотата не може да ја извлече црната кутија
- САД испраќаат нуклеарни авиони „sniffer“, но нема докази за радијација
- Теории и сомневања околу товарот и причината за потонувањето
- Стратешки потег на Русија – можен трансфер на нуклеарна технологија кон Пјонгјанг?
Околу Ursa Major владее тајност
Последиците од потонувањето на Ursa Major ги вклучија и американските „sniffer“ авиони за откривање нуклеарни материјали, кои двапати летаа над остатоците од бродот. Недела по несреќата, на бродот пристигна осомничен руски шпионски брод кој предизвика уште четири експлозии. Владата на Шпанија издаде кратко соопштение дури по неколку месеци, потврдувајќи дека капетанот на бродот им кажал дека Ursa Major пренесува „компоненти за два нуклеарни реактори слични на тие што се користат во подморници“ и не знаел дали содржат нуклеарно гориво.
Текот на патувањето на Ursa Major и сомнежите околу вистинската дестинација
„Ursa Major“, познат и како „Sparta 3“ и ветеран од руската воена кампања во Сирија, исплови од Уст-Луга во Финскиот Залив на 2 декември, по што се упати кон пристаништето во Санкт Петербург. Според официјалниот манифест, крајната дестинација била Владивосток, а товарот вклучувал два поклопци за шахти, 129 празни контејнери и два големи крана Во октомври, сопственикот на бродот – компанијата Oboronlogistics – јавно соопшти дека нивните бродови поседуваат лиценца за транспорт на нуклеарни материјали.
Трката со времето: Последните часови на „Ursa Major“ и експлозиите кои го потопија
„Ursa Major“ бил следен од два руски воени брода, а додека се движел низ западноевропски води бил надгледуван од португалската морнарица. На 22 декември, во шпански води, бродот нагло забавил, но екипажот уверувал дека се е во ред. По 24 часа, бродот добил три експлозии од десната страна кај машинската просторија – загинале двајца членови на екипажот, а останатите 14 биле евакуирани и спасени од шпанската морнарица. Дури кога на местото пристигнале и руските воени бродови, атмосферата дополнително се затегнала, со барање сите околни пловила да бидат на два наутички милји оддалечени од бродот. Неколку часа подоцна „Ursa Major“ исчезнал под површината.
Тајната на товарот: Капетанот признава за нуклеарни реактори, но не знае дали биле напoлнети со гориво
Шпанските власти го испрашале рускиот капетан Игор Анисимов по пристигнувањето на екипажот во Картагена. „Под притисок да појасни што се подразбира под ‘капаци за шахта’, капетанот најпосле призна дека се работи за компоненти на два нуклеарни реактори слични на оние што се користат во подморници. Според неговото сведоштво, и без да може да го потврди тоа, тие не содржеле нуклеарно гориво.“ Истражувањето наведува дека крајната дестинација можела да биде севернокорејското пристаниште Расон, каде крановите што ги носел бродот би помогнале при истоварот на чувствителниот товар.
Русија се обвинyва за терористички напад, а потоа следат уште четири експлозии под морето
По потонувањето, сопствениците Oboronlogistics го нарекуваат настанот „таргетиран терористички напад“ и велат дека се пронајдени три оштетувања – дупка од 50x50 см со метал свртен навнатре, а палубата била покриена со шрапнели. Руски воен брод подоцна се задржал над остатоците од „Ursa Major“ пет дена, по што биле регистрирани уште четири подводни експлозии што, според шпанската истрага, можеби биле обид да се уништат останките на бродот на дното.
Длабочина од 2.500 метри: Шпанската влада тврди дека флотата не може да ја извлече црната кутија
Остатоците од „Ursa Major“ лежат на 2.500 метри длабочина. Владата на Шпанија изјави дека извлекувањето на уредот за податоци е невозможно без многу скапи и ризични операции. „Мислам дека некој ја има црната кутија. Но, не знаеме дали тоа е Шпанија или Русите“, вели поранешниот бродски капетан и пратеник во парламентот на Шпанија, Хуан Антонио Рохас Манрике.
САД испраќаат нуклеарни авиони „sniffer“, но нема докази за радијација
Вниманието не престанува – САД двапати по несреќата испраќаат напредни авиони WC135-R, специјализирани за откривање нуклеарни честички. „Не можеме да дадеме дополнителни детали за одделни летови или резултати од акции“, изјави портпаролот на базата во Небраска. Шпанската страна досега не нотирала радијациско загадување на јужниот брег, популарна туристичка дестинација.
Теории и сомневања околу товарот и причината за потонувањето
Сомнежите за товарот и причината за експлозиите се многубројни. Шпанската истрага претпоставува дека дупката со димензии 50 x 50 сантиметри можеби била предизвикана од суперкавитациско торпедо „Barracuda“, високотехнолошко оружје што го поседуваат само неколку држави. Експертите делат различни мислења – дел се сомневаат на магнетна мина или експлозив поставен на трупот. Сепак, рускиот, шпанскиот и британскиот воен врв, како и Пентагон, одбиваат да коментираат. Западните разузнавачи за случајот немаат сигурно објаснување.
Стратешки потег на Русија – можен трансфер на нуклеарна технологија кон Пјонгјанг?
Истрагата на Шпанците и експертите го отвора прашањето – дали Русија се обидела да префрли нуклеарни реактори VM-4SG модели, со слична примена во подморници од типот ДЕЛТА IV, на Пјонгјанг? Овој потег, доколку е реален, би значел сериозно приближување на Русија кон Северна Кореја, откако над 10.000 севернокорејски војници беа испратени во Русија. Преносот на ваква технологија помеѓу држави е исклучително редок и политички тежок, а откритието драматично ја заострува геополитичката безбедносна слика во регионот.