Работевте како студент во странство? УЈП бара да платите данок - рокот е денес
Илјадници македонски студенти кои во последните пет години работеле во странство преку Work&Travel програми добиваат известувања од Управата за јавни приходи. Пораката е јасна: пријавете ги приходите. Платете данок. До 31 март. Сезоната во Германија е завршена. Студентот се вратил дома, ги подмирил трошоците за сместување, купил нова книга за факултет, и ако бил уреден - го побарал повратот на задржаниот данок од германскиот систем. Тие пари пристигнале на македонска сметка. Крај на приказната, барем така изгледал. Но потоа пристига писмо од УЈП. Ова сценарио моментално го доживуваат бројни македонски студенти кои учествувале во Work&Travel програми, најчесто во Германија. Студентската организација „Студентарија МК“ го објави проблемот во јавноста вчера, еден ден пред рокот за доставување на даночните пријави - 31 март 2026, односно денес.
In This Article:
- Студентите ги враќаат своите пари од Германија, но УЈП го третира повратот како нов приход и бара данок
- УЈП ретроактивно бара данок од студентите за последните пет години, со детаљи за милионски износи
- УЈП тврди дека двојно оданочување нема, но студентите велат дека плаќаат данок на исти пари двапати
- Недоследни одговори од шалтерите на УЈП ја зголемуваат збунетоста и нема јасни инструкции за студентите
- Најчесто даночни известувања добиваат студентите кои легално ги враќаат парите во Македонија
- Рокот за пријава истекува денес: Што треба да направат студентите за да не платат казни
- Младите се уште немаат одговори, а новата сезона Work&Travel веќе започнува – незадоволството расте
Студентите ги враќаат своите пари од Германија, но УЈП го третира повратот како нов приход и бара данок
Кога македонски студент работи во Германија преку Work&Travel, германскиот работодавач автоматски задржува дел од платата за данок. По завршувањето, студентот има законско право да побара поврат на дел или целиот задржан износ, особено ако приходите му биле под германскиот даночен праг. Парите се враќаат - тоа се неговите сопствени средства, претходно задржани. Проблемот се јавува кога тие средства пристигнуваат на македонска девизна сметка и УЈП ги регистрира како нов, оданочив приход. Од студентите се бара да пријават доход преку Е-ПДД и да платат околу 10% данок на вратениот износ. Во некои случаи, се бара оданочување на целата заработка. Дел од студентите велат дека сума што сега треба да ја платат во Македонија го надминува она што го добиле назад од Германија.
УЈП ретроактивно бара данок од студентите за последните пет години, со детаљи за милионски износи
Ситуацијата станува уште потешка поради временскиот опфат. Студентите сведочат дека УЈП не се задоволува само со пријави за 2025 година, туку бара оданочување наназад за периодот 2020-2025 година. Значи, студент кој работел во странство пред три-четири години, денес може да добие решение за неплатен данок за тие години. Директорката на УЈП, Елена Петрова, во јануари 2026 година изјави: „За 2020 година е утврден данок кај околу 6.600 граѓани, со вкупна сума околу 186 милиони денари - приближно 3 милиони евра само за таа година.“ Петрова додаде: „Апелирам граѓаните да ги обезбедат доказите и за другите години бидејќи ќе го утврдуваме данокот и за периодот од 2021 до 2025 година.“ За 2020 година, 2.200 граѓани сами поднеле пресметка, а за 4.400 решенија биле донесени по службена должност.
УЈП тврди дека двојно оданочување нема, но студентите велат дека плаќаат данок на исти пари двапати
Правното прашање е: Дали ова е двојно оданочување? Македонија и Германија имаат Договор за избегнување на двојно оданочување. Теоретски, ако студентот докаже дека данокот е платен во Германија, треба да се коригира обврската во Македонија. УЈП инсистира: „Не може да има двојно оданочување, бидејќи и Законот за персонален данок на доход и меѓународните договори обезбедуваат механизми за спречување“, изјави директорката Петрова. Институцијата советува да се достават докази за платен данок во странство, по што ќе следи корекција. Но јадрото на проблемот е што повратот на данок не е нов приход, туку враќање на претходно задржани средства. Студентот не го заработил двапати истиот износ. Германија го задржала, па го вратила. УЈП го третира приливот како доход. Дали ова е правно издржано - студентите сè уште немаат јасен одговор.
Недоследни одговори од шалтерите на УЈП ја зголемуваат збунетоста и нема јасни инструкции за студентите
Збунетоста расте поради недоследноста во постапувањето на УЈП. „Студентарија МК“ вели дека студентите добиваат различни информации во зависност од тоа во која подрачна единица се обратиле. Едни велат дека се оданочува само повратот на данок, други дека се оданочува целата заработка, трети дека нема обврска ако приходот бил под одреден праг, а четврти бараат комплицирана документација. Јасна, напишана, унифицирана инструкција нема. Заради ова, организацијата испрати официјални прашања до УЈП за унифицирани насоки. Во меѓувреме, рокот истекува денес.
Најчесто даночни известувања добиваат студентите кои легално ги враќаат парите во Македонија
Според достапните информации, најчесто известувања добиваат студенти кои повратот на данок од странство го примиле директно на македонска девизна сметка. Токму тој трансфер го регистрира УЈП, поради обврската на банките да доставуваат податоци до органите. Студентите што средствата им ги оставиле на странска сметка, или не побарале поврат, засега немаат вакви проблеми. Настапува иронија: најуредните, кои легално си го побарале правото и ги вратиле парите дома, се тие што се на удар на системот.
Рокот за пријава истекува денес: Што треба да направат студентите за да не платат казни
Крајниот рок за поднесување на Е-ПДД за 2025 година е 31 март 2026 година - денес. Обврската важи без разлика дали е платен данок во странство. Сите физички лица кои во 2025 година оствариле доход од странство треба да поднесат пресметка преку https://e-ujp.ujp.gov.mk. Заедно со пријавата задолжително треба да се приложат потврди од работодавач, банкарски извод, договор, платни листи или друга документација. За оние што веќе платиле данок во странство, задолжително се доставува доказ за тоа, по што УЈП ветува корекција на обврската. Насоките може да се најдат и на: https://www.ujp.gov.mk/mk/javnost/soopstenija/погледни/1170
Младите се уште немаат одговори, а новата сезона Work&Travel веќе започнува – незадоволството расте
Додека се чека разјаснување, животот продолжува. Започнати се пријавувањата за летната Work&Travel сезона 2026 во Германија. Нови студенти потпишуваат договори, планираат заминување, а во мнозинството случаи не знаат дека може да ги чека писмо од УЈП по враќањето. Студентските организации испратиле официјални барања до институцијата, но одговори нема, а рокот истекува денес. За тие што се веќе во системот, прашањата се затворени - денес може само да се поднесе пријава или да се дочека решение по службена должност. „500 евра да и дадам на државата за пари што сум ги заработил во туѓа држава, работејќи шест дена во неделата по осум-девет часа, три месеци. И после, младите се иселувале...“, напишал еден студент на форум пред неколку години. Тогаш изгледало како хипербола. Денес е реалност за многумина.
