Правилата на ЕУ за моделите на AI стапуваат на сила. Што ќе се промени?
Од денес, правилата на ЕУ за моделите на вештачка интелигенција стануваат спроведливи, зацврстувајки ја улогата на Европската комисија како најистакнат регулатор во светот на оваа технологија што го нарушува досегашниот поредок. Euronews детално разгледува што значат правилата за Европа и пошироко. Актот за ВИ е првиот сеопфатен закон што ја регулира вештачката интелигенција. Усвоен во 2024 година, некои од неговите најзначајни одредби, особено оние што ги регулираат големите јазични модели, стануваат применливи овој август.
In This Article:
- ChatGPT во 2022 ја натера ЕУ да го прошири законот и врз самата технологија
- Од авторски права до „гранични“ модели, компаниите ке мора да покажат како е изграден системот
- Јошуа Бенџио помогна во доброволен кодекс што Мета не го потпиша
- Европската канцеларија за ВИ ке се соочи со најбогатите компании во светот со ограничени ресурси
- Мајкл Мекнамара предупредува дека Вашингтон може да го види ова како напад врз американски интереси
- Некои најнапредни модели може да стигнат во ЕУ неколку недели подоцна
- Аксел Фос бара Канцеларијата за ВИ да не троши сила на споредни грижи
- „Бриселскиот ефект“ ке одлучи дали фокусот ке биде дискриминација, приватност или катастрофални сценарија
- Лаура Лазаро Кабрера бара спроведување што нема да го водат насловите
ChatGPT во 2022 ја натера ЕУ да го прошири законот и врз самата технологија
Бидејки законот воведува правила од прв ваков вид, нивното спроведување носи посебен сет предизвици, меѓу другото и затоа што нови генерации на ВИ технологија се појавуваат на секои неколку месеци. Искуството на Брисел вероjатно ке одекне далеку надвор од границите на Европа. На почетокот, Актот за ВИ требаше да ги регулира само примените на ВИ. Но кога јавното лансирање на ChatGPT го потресе светот во 2022 година, креаторите на политики во ЕУ одлучија да ја опфатат и основната технологија: големите јазични модели.
Од авторски права до „гранични“ модели, компаниите ке мора да покажат како е изграден системот
Правилникот утврдува правила за сите модели што немаат конкретна цел, но можат да се приспособат на различни начини на употреба. Се бара транспарентност за тоа како бил изграден моделот, обелоденување на секоја содржина заштитена со авторски права што била користена за обука, како и доволно информации за корисниците понатаму во синџирот да ги разберат можностите на моделот. Дополнителни барања се поставуваат за компаниите што ги развиваат најмоќните „гранични“ модели, оние што ги поместуваат границите на технологијата. Тие ке мора да ги идентификуваат и ублажат ризиците за општеството во целина.
Јошуа Бенџио помогна во доброволен кодекс што Мета не го потпиша
Минатата година, Комисијата одобри доброволен кодекс на практика изготвен од водечки светски експерти, меѓу кои и Јошуа Бенџио, со детали за тоа како развивачите треба да ги почитуваат правилата. Повеќето водечки западни лаборатории за ВИ го потпишаа кодексот, со значаен исклучок на Мета. „Тесно соработувавме со Европската комисија и поширокиот екосистем за спроведување на Актот за ВИ, вклучително и неговите Кодекси на практика, и ке продолжиме да работиме заедно за да и помогнеме на Европа да ги оствари придобивките од Ерата на интелигенцијата“, изјави за Euronews Том Даф Гордон, потпретседател на OpenAI и раководител за политика за ЕМЕА.
Европската канцеларија за ВИ ке се соочи со најбогатите компании во светот со ограничени ресурси
Комисијата ја формираше Европската канцеларија за ВИ за да го води спроведувањето на правилата од Актот за ВИ за моделите на вештачка интелигенција. Задачата е огромна: се работи за една од најсложените технологии на нашето време и за некои од најбогатите компании во светот. Ресурсите на ЕУ се свесно ограничени, а талентот за ВИ е многу баран, при што јавните власти се натпреваруваат со приватниот сектор. Затоа Комисијата настоjува да искористи надворешна стручност, односно панел од научници и група високо специjализирани компании за безбедност на ВИ. Сепак, ВИ воопшто, а особено граничните модели, остануваат подвижна цел: службениците ке мора да го следат брзиот технолошки развоj без многу претходно искуство или научен консензус за тоа како да се спречи штета во голем обем.
Мајкл Мекнамара предупредува дека Вашингтон може да го види ова како напад врз американски интереси
Во исто време, секоја решителна акција од Брисел во оваа област неизбежно ке го привлече вниманието, ако не и гневот, на Вашингтон, при што администрацијата на Трамп е особено наметлива во нападите врз дигиталните правила на ЕУ кога тие ги засегаат американските компании. „Опасноста е што сегашната американска администрација го третира ова како напад врз комерциjалните интереси на САД, како што направи кога Комисијата се обиде да ги спроведе своите правила за дигиталните пазари во декември 2025 година и неодамна овој месец кога се обиде да го казни Google според Актот за дигитални пазари на ЕУ“, изјави за Euronews европратеникот Мајкл Мекнамара од Ирска, од групата Renew.
Некои најнапредни модели може да стигнат во ЕУ неколку недели подоцна
Основната цел на Актот за ВИ е да ја направи технологијата побезбедна за европските граѓани, обезбедувајки таа да не им наштети на нивната безбедност и основни права. Затоа законот се применува и на странски компании што ги комерциjализираат своите ВИ технологии во ЕУ. Индустријата постоjано го напаѓа законот, тврдејки дека ке ја забави иновацијата со тоа што на технолошките компании им наметнува непотребен товар, принудувајки ги да пренасочуваат пари од вработување инженери кон вработување адвокати за справување со документацијата. Во практика, за европските потрошувачи и бизниси, тоа може да значи дека некои од најнапредните ВИ модели ке се појават во ЕУ неколку недели подоцна отколку на други пазари, додека компаниите се осигуруваат дека ја завршиле својата домашна задача за усогласеност. Сепак, тоа ке значи и дека, барем во теорија, Европејците можат да веруваат дека ако некој ВИ модел е достапен во ЕУ, тој е безбеден за употреба. Со оглед на тоа колку ВИ се вградува во секојдневните производи и услуги, тоа временско задоцнување можеби вреди.
Аксел Фос бара Канцеларијата за ВИ да не троши сила на споредни грижи
Европратеникот Аксел Фос од Германија, од Европската народна партија, ја повика Комисијата да го спроведува Актот за ВИ во тесна усогласеност со другите дигитални прашања, бидејки ВИ технологиите се се повеќе вградени во поврзани производи и онлаjн услуги. „Имајки го предвид недостигот на капацитети на Канцеларијата за ВИ, навистина се надевам дека нема да ја трошат својата енергија на нишни грижи, туку силно ке се усогласат со приоритетите на нивните колеги за регулирање на платформите“, изјави Фос за Euronews. Бидејки Комисијата стана најистакнатиот светски регулатор за ВИ, таа неизбежно ке постави репер за тоа како јавните власти и пристапуваат на технологијата, особено затоа што други јурисдикции зазедоа попретпазлив пристап на чекање и набљудување.
„Бриселскиот ефект“ ке одлучи дали фокусот ке биде дискриминација, приватност или катастрофални сценарија
Затоа приоритетите за спроведување што Европската канцеларија за ВИ ке ги постави за себе неизбежно ке имаат влиjание далеку надвор од европските граници, а тука е и таканаречениот „бриселски ефект“, способноста на ЕУ да поставува стандарди за усогласеност за глобалните компании. Постојат две главни школи на мислење за главните ризици што регулацијата на ВИ треба да ги реши. Традицијата на етиката на ВИ се фокусира на прекршувања на основните права, како дискриминација и приватност, и на потребата да се обезбеди човечки надзор. Ефективниот алтруизам, напротив, ги нагласува таканаречените егзистенциjални ризици: можноста ВИ да предизвика катастрофална штета помагајки во изградба на нуклеарно или биолошко оружје, овозможувајки масовни саjбер-напади или целосно излегувајки од човечка контрола.
Лаура Лазаро Кабрера бара спроведување што нема да го водат насловите
Неодамнешни епизоди, моделот на Anthropic базиран на Mythos што беше повлечен според американските ограничувања за извозна контрола поради загриженост за неговите саjбер-способности, и ВИ агент на OpenAI што хакирал ВИ компанија за време на тестирање, може да ја турнат Комисијата да ги насочи своите ограничени ресурси само кон сценарија на егзистенциjален ризик. „Комисијата мора да одолее на искушението да ги посвети своите ресурси за спроведување исклучиво на системски ризици од саjбер-офанзива и губење контрола“, изјави за Euronews Лаура Лазаро Кабрера, директорка во Center for Democracy & Technology. „Спроведувањето не треба да биде водено од наслови, туку треба да го опфати целиот спектар на ризици и да праша дали основните права и општествените ризици биле соодветно разгледани“, рече таа.