„Постои глад за самоизразување“ во Шангај, каде бабите позираат пред арт-деко фасади уште во 9 часот
Еден од највозбудливите уметнички куратори во Кина, Икс Џу-Ноуел, ми приредува автентично шангајско утро: палачинки со млад кромид, солен крем од соја и супа со кнедли, во прекрасна арт-деко зграда. Додека појадуваме, таа се присетува на кинеско-американската писателка Ајлин Ченг, родена во Шангај во 1920-тите години. „Тие се првото нешто што ми доаѓа на ум“, вели Џу-Ноуел за сликовитите описи на Ченг за традиционалниот фустан чионгсам, кои често служат како социолошка леќа преку која ги разбираме нејзините ликови – од тоа како се комбинираат ткаенините, до кројот, па дури и како влажноста на воздухот влијае на облеката. Историски, Шангај, градот што го создаде модерниот чионгсам, отсекогаш бил отворен кон различни стилови. „Луѓето отсекогаш биле инспирирани од пејзажот, градскиот дух и силното меѓународно влијание што постојано влегува во градот.“ Во „Париз на Истокот“ сум на завршницата на Шангајската модна недела, за да видам на што работат некои од највозбудливите кинески дизајнери денес. Но истовремено сакам да го разберам модниот идентитет на градот и надвор од пистите, преку луѓето што живеат овде. „Ова е веројатно најдотераниот град во Кина“, вели кураторката. „Младите се навистина храбри со својот стил и тој секогаш носи личен печат. Луѓето во Гуангџоу сакаат да носат апостолки, а во Пекинг сè е многу поопуштено.“
In This Article:
Рокбунд е петкатна зграда од тули, парфеми со цветни инсталации и чанти со кинеско наследство
Џу-Ноуел е извршен директор и главен куратор на Музејот на уметноста „Рокбунд“ во Шангај, сместен во зграда од 1930-тите, реновирана од британскиот архитект Дејвид Чиперфилд во 2010 година. Петкатната зграда од тули е централно обележје на историскиот кварт Рокбунд, шармантна област во близина на познатото крајбрежје Бунд, со импресивно висока концентрација на арт-деко објекти. Тука се наоѓаат врвни уметнички галерии, независни бутици и современи лајфстајл брендови, меѓу нив „Бист“, кинески производител на парфеми со раскошни цветни инсталации и дрвени резби, и „Сонгмонт“, кој креира архитектонски чанти инспирирани од кинеското традиционално наследство. Како спој на уметност и архитектура, оваа област стана фотогенична позадина за љубителите на модата. Веќе околу 9 часот наутро забележав повеќе од десет фотосесии на отворено: идна невеста во венчаница без прерамки и чизми до колена; девојка во своите дваесетти години во бела зимска јакна, која позира за реклама на платформата Таобао; жена која го прегрнува гламурот на стариот Шангај со брановидна фризура и зелен цветен чионгсам; и група прекрасно средени баби кои самоуверено позираат. „Децата пораснаа, а ние сега уживаме во староста, но срцата ни се млади“, вели една од нив, 69-годишната Диди. Таа скромно го опишува својот стил како „суи ји“ односно многу опуштено, иако изгледа беспрекорно елегантно. „Вистина е дека Шангај е понапреден кога станува збор за модата. Сакам да изгледам почисто и посредено.“
Абигејл Ман се преселила од Њујорк, а во Шангај луѓето сакаат да изгледаат многу посмело
Додека чекам да влезам на ревијата на Марк Гонг во рамките на Шангајската модна недела, стојам покрај Абигејл Ман, 30-годишна инфлуенсерка облечена во проѕирен топ со тантела и висок оковратник и фармерки со леопард дезен. Претходно истиот ден ја видов и на ревијата на Самуел Гуи Јанг, каде што се издвојуваше од толпата со впечатлива боб фризура и необична комбинација на широка туника со мотив од афион и тренерки од соработка со Адидас. Ман ми кажа дека се преселила во Шангај по неколку години поминати во Њујорк и во Далијан, нејзиниот роден град во североисточна Кина. Тука и се допаѓа бидејќи луѓето се „подготвени да изгледаат многу посмело во споредба со други места.“ Шангај, како и Кина во целина, помина низ хипермодерен технолошки скок со врвна инфраструктура и вештачка интелигенција. Градот се чувствува изненадувачки тивко поради мекото зуење на безбројните електрични возила. Никој не користи готовина, се плаќа преку апликации, а речиси сè може да се купи со неверојатна брзина. Токму таа брзина создава чувство на неограничени можности. Лендон Ду, проектен директор на организацискиот комитет на Шангајската модна недела, го споредува кинескиот момент со старите модни престолнини како Милано и Париз: „Модата е млада. Брендовите се млади. Дизајнерите се млади. И публиката е исклучително млада.“ Самуел Гуи Јанг ја одржа својата ревија во историски простор од 1930-тите. Неговиот пристап го покажува она што денес го бараат многу млади луѓе во Кина: традиционална кинеска естетика внесена во модерен дизајн. Работата на него и коосновачката Ерит Лицен, кои се запознале на колеџот „Централ Сент Мартинс“ во Лондон, често се нарекува „нов кинески стил“. Тие не мора нужно да се согласуваат со таа етикета, затоа што одамна ги спојуваат источните и западните визуелни кодови, но признаваат дека се дел од пошироко движење изградено врз растечката културна самодоверба на Кина. „Овде постои огромна енергија, глад и желба да се изразиш себеси“, вели Лицен. „Не само во Шангај, туку низ цела Кина. Има огромен бран луѓе кои сакаат да ја истражуваат модата и културата во поширока смисла. Ова е навистина плодна почва за младите креативци.“ Со седиште во Лондон и Шангај, Самуел Гуи Јанг го отвори својот прв физички бутик на улицата Џулу, популарна улица со дрвореди во поранешниот француски кварт на Шангај, полна со мали независни дизајнерски продавници. Пред едно локално кафуле ја среќавам 30-годишната Ма Сјуе Ли, која пристигнала од соседната провинција Џеџанг за да работи на тенискиот турнир „Ролекс Шангај Мастерс“. Таа јаде парче торта од сирење, додека покрај неа седи кучето на нејзината пријателка, облечено во пастелно жолто елече везено со цвеќиња и бели карнери. „Ова е храбро и бестрашно“, забележува таа за начинот на кој се облекуваат луѓето во Шангај. „Уште поважно, тоа е начин на живот каде што не мора да се вклопувате во одредени општествени норми или очекувања.“
Над 80 ревии, „Ошерт“ како театар и три ленти дури и на бамбусовите корпи
Едно од последните изненадувања на настанот дојде од брендот „Ошерт“. Дизајнерското дуо Конг Јуе и Сје Јонгхао ја заменија класичната модна писта со театарска претстава за сеќавањето и загубата: моделите прво носеа прототипови во бело, а потоа се појавија во завршни, етерични креации. Публиката беше воодушевена. Ричард Чен, кој раководи со развојот на производи и дизајн во модниот оддел на „Дизни“ во Шангај, рече дека оваа ревија покажала како кинеските брендови сè повеќе се поврзуваат со луѓето преку длабоко раскажување приказни, а не само преку продажба на облека. „Се случува голема промена во начинот на кој општеството ја изразува својата креативност“, рече Чен. „Тоа се гледа во храната, облеката, па дури и во начинот на кој луѓето патуваат. Сè станува поавтентично кинеско, но прекршено низ призмата на модерниот свет.“ Шангајската модна недела опфати повеќе од 80 ревии и презентации. Лендон Ду нагласи дека во изминатата деценија домашните етикети развиле многу посилен бренд идентитет. „Во минатото, кога кинеските дизајнери дипломираа на западните школи, слепо ги следеа трендовите. Но денес, кога создаваат сопствени колекции, тие имаат многу посилно самоизразување, што ги прави препознатливи. Во последните години тие внесуваат сè повеќе кинески елементи во своите дизајни, но на современ начин“, истакна тој. Дизајнерот Марк Гонг, чии креации ги носат Ријана, Чарли Икс-Си-Икс и Џени, приреди романтично модно шоу со разиграни здолништа и динамични кроеви. Најновата колекција на Самуел Гуи Јанг е инспирирана од култниот хонгконшки филм од 1990-тите „Зелена змија“ со Меги Чеунг. Во креациите имаше и фигуративни и буквални асоцијации на животното: змиски дезени и ткаенини што се движеа брановидно. Слика на приливите од династијата Јужен Сонг влијаела врз концептите на вода и флуидност, а дизајнерите црпеле инспирација и од старите шангајски книжарници, паркови и ноќни пазари. На динамичната ревија на Адидас, моделите буквално трчаа по пистата. Настанот вклучуваше изложбени простори и тениско игралиште, каде што дури и малите бамбусови корпи за послужување храна ги носеа препознатливите три ленти. На ревијата на „Шушу/Тонг“, публиката уживаше во ретро естетика со балон-здолништа, додека платформата „Јутопија“ им даде простор на младите таленти кои штотуку дипломирале, ставајќи го фокусот врз верноста кон сопствениот идентитет.
