Отец Владимир Ступар за грижите што нè јадат одвнатре: Безгрижноста не се учи од мотивациски говори! Еве како да ги победите грижите.
Отец Владимир Ступар е протојереј-ставрофор и професор кој преку искрена православна духовна практика ни се обраќа на сите нас – не како советник од маркетинг, туку како пастир кој секојдневно се среќава со вистински човечки падови: попуштени нерви, празнина, семејни раскинувања, тивки депресии, гнев кој ги погодува најблиските. Тој не ветува лесен живот – напротив, учи дека грижата е симптом на нешто подлабоко: најчесто, нејзиниот корен е во невозможноста да го предадеме товарот ако се потпираме само на својата сила и контрола.
In This Article:
- Грижата е тивка форма на неверување која го уништува внатрешниот мир
- Предавањето на грижата е тешка вежба на доверба, не лесна формула
- Отуѓувањето не е технолошки проблем, туку знак на недостаток на љубов во срцето
- Депресијата како духовна состојба – најопасниот непријател е внатре во нас самите
- Нервозата е симптом на гордост и желба за контрола – на крај, остануваме празни
- Мирот не е техника или трик – тој е благодат што се здобива низ духовна борба и литургиски живот
- Зборовите ја гаснат тишината; молитвата го собира умот и го очистува срцето
- Постот, покајанието и смирението се неопходни услови за мирот – срцето мора да се исчисти
- Вистинското помирување со себе значи борба против гревот, не оправдување на слабостите
- Безгрижноста е сведоштво дека мирот е посилен од хаосот – гордоста и потребата за контрола се главниот извор на нашите грижи
Грижата е тивка форма на неверување која го уништува внатрешниот мир
Отец Владимир тврди: безгрижноста е Божји дар, а прекумерената грижа е духовна болест. Не станува збор за одговорност, туку за грижата што ништо не решава – само те јаде од внатре. Бидејќи, според него, грижата почнува кога човекот практично не верува: „Не можете, грижејќи се, да додадете ниту една педа на својот раст.“ Прашањето не е „како да не се грижам“, туку кому му го давам товарот кога ме стега стравот — на себе, или на Бог?
Предавањето на грижата е тешка вежба на доверба, не лесна формула
Решението што го нуди Ступар не е магична реченица туку долготраен процес: престани со амбицијата да ги менуваш другите и прифати дека не можеш да владееш со сите животни прилики. Не чекај мир кога ќе се подобрат надворешните услови – мирот не доаѓа така. Ако си заложник на услови, тогаш никогаш нема да го стекнеш вистинскиот мир.
Отуѓувањето не е технолошки проблем, туку знак на недостаток на љубов во срцето
Ступар вели дека телефони и технологија не се проблеми сами по себе; проблемот е што, кога срцето ни е празно, бараме со часови содржини и дистракции наместо вистинска близина. „Сè ми е дозволено, но не ми користи сè.“ Клучот е мерата – но таа мера произлегува од љубовта: ако имаме љубов, имаме време и простор еден за друг. Ако не – срцето празни и се полни со сè и сешто, а сепак останува глад и немир.
Депресијата како духовна состојба – најопасниот непријател е внатре во нас самите
Најголемиот непријател, според Отецот, не е светот, туку сопственото јас: егоизмот, гордоста, самољубието. Депресијата најчесто се јавува како последица од губење на благодатта – кога внатрешната празнина не се пополнува со ништо. „Има еден скриен непријател кој никогаш не доаѓа на ред во духовната борба — тоа сме самите ние: егоизмот, гордоста, самoљубието.“ Решението не е позитивно размислување, туку смирение и борба со себе.
Нервозата е симптом на гордост и желба за контрола – на крај, остануваме празни
Нервозата, пак, расте од истата коренска болест: потребата да се контролира сè и сите. Во редици, на семафор, во секојдневието – не страдаме затоа што чекaме, туку затоа што срцето ни нема смирение. Трчаме да стигнеме секаде, а всушност го забрзуваме сопствениот крај и животот ни станува безвкусен и блуткав.
Мирот не е техника или трик – тој е благодат што се здобива низ духовна борба и литургиски живот
Вистинскиот мир не зависи од надворешни услови. Ступар цитира: „Барајте го најнапред Царството Небесно, и сите други нешта ќе ви се додадат.“ Тоа не е мотивациски совет, туку евангелската порака: мирот се здобива преку крст, дисциплина, литургија, воздржаност и љубов која се докажува на дело. Целта е да се стане храм за Духот – и во тој храм може да дојде мирот кој е над секој разум.
Зборовите ја гаснат тишината; молитвата го собира умот и го очистува срцето
Отец Владимир предупредува: празните разговори и бескрајните коментари нè оддалечуваат од внатрешната молитва. Молитвата бара тишина. „Господи Исусе Христе, Сине Божји, помилуј ме грешниот.“ Тука, според него, е силата која го гаси немирот и го собира умот во срцето.
Постот, покајанието и смирението се неопходни услови за мирот – срцето мора да се исчисти
Мирот, според Ступар, не е нешто што доаѓа без подготовка. Прво се чисти срцето со пост, молитва и покајание; потоа тој храм е достоен за мирот кој „го надминува секој разум“. Проблемите нема да исчезнат, но човекот станува силен да ги носи без да се скрши.
Вистинското помирување со себе значи борба против гревот, не оправдување на слабостите
Ступар цитира: „Помири се со себе, и со тебе ќе се помират небото и земјата.“ Но предупредува: не се „помирувај“ со гревот – не мамиш совеста да верува дека е добро сè што ѝ е удобно. Вистинското помирување значи да ја откриеш својата вистинска убавина во Христос. „Не живеам повеќе јас, туку Христос живее во мене.“ Кога човек престанува да го обожава своето јас, стравовите и грижите губат сила.
Безгрижноста е сведоштво дека мирот е посилен од хаосот – гордоста и потребата за контрола се главниот извор на нашите грижи
Најголемиот дел од грижите не се од светот туку од нашата желба за контрола и гордост. Колку ќе се обидеш да го имаш животот во свои раце, толку повеќе животот ќе ја руши таа илузија. Безгрижноста не е наивност, туку сведоштво дека си нашол нешто повисоко од себе – а тогаш, кога има место за Бог во срцето, има и за ближниот. Грижата не исчезнува, но не е веќе господар. Безгрижноста станува дар – и тоа како мир што стои, дури и кога светот се движи пребрзо.
