Отец Антониј: ДНК е потпис на Бога – вештачката интелигенција носи искушенија, а непростувањето нè согорува одвнатре
Свештеник кој се занимава со ДНК, вештачка интелигенција, гревот и границите на науката. Отец Антониј Петрушевски од Кумановско-осоговската епархија е гласен на социјалните мрежи, на блогови и на порталот liturgija.mk. Во разговор за „Подкаст со Мартин Богатиноски" тој зборуваше директно за теми ретко слушани — за формалната религиозност, вештачката интелигенција и исповедта, хомосексуалноста и внатрешните разделби во МПЦ.
In This Article:
- Знаењето за ДНК и алгоритмите расте, но најголемата непознаница останува човекот самиот себеси
- Божјите заповеди се насоки кон животот, не само забрани и закони
- ДНК – „потпис на Бога“ кој го носи човекот во себе
- Формалната религиозност го запира духовниот развој и може да биде поопасна од атеизмот
- Вештачката интелигенција – алатка со огромни искушенија, но не може да простува гревови
- Пороците потекнуваат од гордоста, а материјалната алчност ја разјадува душата
- Разводите денес произлегуваат од преголемо истакнување на личното 'јас' наместо заедничкото 'ние'
- Хомосексуалноста е противприроден грев според учењето на црквата
- Болката те прави свесен за твојата ранливост, а простувањето е должност, не чувство
- Канонското единство со томосот е најважно за МПЦ и секогаш ќе има разномислие, но треба единство
Знаењето за ДНК и алгоритмите расте, но најголемата непознаница останува човекот самиот себеси
Отец Антониј го почнува разговорот со важна опсервација: „Живееме во време кога знаеме повеќе од било кога. Знаеме како функционира ДНК. Знаеме како алгоритмите ги предвидуваат нашите избори. А сепак не знаеме што да правиме со себеси. Имаме информации, но немаме мир." Оваа внатрешна противречност се провлекува низ целото негово излагање.
Божјите заповеди се насоки кон животот, не само забрани и закони
На прашањето дали денес може да се живее според Божјите заповеди, отец Антониј ја поставува поинаку рамката: „Не се тоа само правни закони. Тоа се упатства, показатели на правецот и насоката кон животот", вели тој. Декалогот, вели, не значи „забрани" туку – „десет зборови". Аналогијата со возењето ја објаснува: „Навикнати сме да возиме нерегуларно и велиме добро е во моментот што нема полиција. Меѓутоа тоа е дотолку полошо ако е пренесено во духовниот живот — кога гревот станува навика, тоа е многу опасна душевна состојба." Решението е исповедта – „тоа е она отфрлање на ѓубрето во човекот, достапно за секој христијанин". Ако рестартирањето на телефонот не помага — тогаш е потребна преинсталација, форматирање на душата.
ДНК – „потпис на Бога“ кој го носи човекот во себе
Отец Антониј со фасцинација зборува за ДНК: „Како може човек да биде атеист ако знае што е ДНК?" објаснувајќи детално: ДНК е 50.000 пати потенка од човеково влакно, во секоја клетка нејзината должина изнесува 2 метри, вкупната должина во човековото тело е 247 пати до сонцето и назад. Четирите бази формираат инструкции – три нуклеотиди создаваат кодон, кодонот е инструкција за аминокиселина, тие се зборови, протеините се реченици. „Ако ДНК замислиме како книга – имаме букви, зборови, реченици. Тоа е словесното битие наречено човек. ДНК ја нарекуваат јазик на животот, код на животот, но уште и потпис на Бога."
Формалната религиозност го запира духовниот развој и може да биде поопасна од атеизмот
„Постат, палат свеќа, одат на голем празник – а во секојдневието се груби и осудуваат. Дали формалната религиозност е поопасна од отворениот атеизам?" прашува тој и одговара: Формалната религиозност е „надворешно исполнување без стремеж за поправање, без напредок". Цитира мотивациска фраза од лименка пиво: „Stagnation is decline. Стагнацијата е опаѓање. Во духовниот живот нема мирување – или напредуваме или назадуваме." Приказна за фарисејот и даночникот го илустрира тоа. За отворениот атеизам, пак: „Кога човек искрено го бара Бога и го наоѓа, Господ не го остава. Сомнежите на апостол Тома не биле осудени – биле исполнети."
Вештачката интелигенција – алатка со огромни искушенија, но не може да простува гревови
Отец Антониј прашува: „Смее ли христијанинот да и каже благодарам на вештачката интелигенција?" и објаснува: Интелигенцијата носи големи предности, но и големи искушенија. Главната е „антропоморфноста“: таа не само што одговара, туку те фали, ти се насмевнува, те вовлекува во бескраен дијалог. „Создадена е не само да ти одговори, туку да те задржи – до кога? До бескрај." За децата е особено опасна ако не се контролира во образованието. А исповед преку чат – не прифаќа: „Свесниот христијанин знае дека исповедта е лично во црква со свештеник, со молитва. Не може апликацијата да простува гревови. Не може апликацијата да биде спроводник на благодат."
Пороците потекнуваат од гордоста, а материјалната алчност ја разјадува душата
За најчестиот порок, отец Антониј вели: „Гордоста и егоизмот. Оттука потекнуваат сите пороци." Материјализмот, според него, е искушението човекот да се сведе на материјата. „Или ќе напредуваш кон духовното, или ќе се расчовечуваш во материјалното.“ Дури и идентификацијата со брендови ја гледа како симптом на оваа болест на времето.
Разводите денес произлегуваат од преголемо истакнување на личното 'јас' наместо заедничкото 'ние'
За причините за честите разводи, вели: „Кога човекот ќе почне повеќе да го истакнува своето 'јас' пред 'ние', таму започнува напукнувањето." Бракот е „соединување на две личности во едно духовно битие". За родителството: „Не треба факултет да бидеш добар родител. Суштината е да го сакаш детето... ако детето нема каде да се врати, ако нема прибежиште – го принудуваме на најлошо."
Хомосексуалноста е противприроден грев според учењето на црквата
На оваа деликатна тема отец Антониј не отстапува од ставот: „Хомосексуалноста не може да ја третираме како природна наклоност бидејќи основната одлика на човечкиот пол е природен афинитет кон спротивниот пол. Ако не ја третираме како душевна болест — поинаку да биде?" Разграничува: „Едно е ако човекот ги согледува тие несакани тенденции во душата и се бори против нив. Друго е ако се помирил и ако ги прифаќа."
Болката те прави свесен за твојата ранливост, а простувањето е должност, не чувство
Отец Антониј за болката: „Кога е здрав, човекот мисли дека сè може. Болката му ја покажува неговата ранливост и тогаш бара помош од Бога. Но зарем мора да доживееме болка за да го побараме? Нашиот однос кон Бога треба да се заснова пред сè на благодарност – и во здравје и во болест." За простувањето: „Простувањето не се заснова на чувството. Тоа е должност. Непростувањето значи 'ти за мене не постоиш' – а во тоа се крие желба за уништување на другиот. Непростувањето нас нè согорува однатре, како црв може да ја нагризе душата." За свештеникот услов за служење литургија е да биде помирен со сите.
Канонското единство со томосот е најважно за МПЦ и секогаш ќе има разномислие, но треба единство
За томосот отец Антониј е јасен: „Со најголема радост. Канонското единство е остварено – тоа е најважното и највредното." Дебатата околу потеклото на томосот ја гледа како борба за власт: „Им е поважно тие да го доделат отколку ние да го добиеме." Внатрешните поделби во МПЦ ги смета за природни, но предупредува: „Најважно е да се запази единството. Секогаш имало разномислие. Добро е разномислието – дури не се создаваат реални поделби."
