Наталија Бехтерева 40 години го проучуваше мозокот и дојде до откритие за навиката што сите ја имаме
Наталија Бехтерева беше една од најпознатите советски и руски невронаучнички, а голем дел од својата плодна четиридецениска кариера го посвети на длабинското истражување на човечкиот мозок, мисловните процеси и сложените механизми на свеста. Денес со нејзиното име се поврзуваат бројни тврдења за тоа како негативните мисли и долготрајниот стрес влијаат врз мозочните структури. Иако некои приказни низ годините добија пренагласена форма на интернет, научната суштина на нејзината работа останува непобитна: начинот на кој размислуваме има директно и силно влијание врз нашата физиологија и менталното здравје.
In This Article:
- Отказот што го замислувате пред да стигнете на работа
- Кога природната одбрана се претвора во постојана ментална напнатост
- Еден збор што изгледа обично, а ја затвора вратата пред решението
- „Сè уште не успеав“ наместо пресуда за целата иднина
- Експериментот од осумдесеттите што интернетот го прераскажа погласно од архивите
- „Негативните мисли го убиваат мозокот побрзо од алкохолот“ не е докажан лабораториски факт
Отказот што го замислувате пред да стигнете на работа
Доцните на работа и веќе во мислите си замислувате отказ. Блиска личност не се јавува на телефон и веднаш помислувате дека се случило најлошото. Ваквите црни сценарија на многумина им се добро познати од секојдневието. Иако најлошото сценарио воопшто не се случило, човечкото тело реагира исто како реалната закана веќе да постои. Срцето почнува забрзано да чука, мускулите рефлексно се напнуваат, а нивото на хормонот на стрес, кортизолот, драстично се покачува во организмот.
Кога природната одбрана се претвора во постојана ментална напнатост
Краткотрајниот стрес е сосема природна одбранбена реакција на организмот. Сепак, вистинскиот проблем настанува кога состојбата на постојана ментална напнатост трае предолго, без можност телото и нервниот систем да се опуштат и опорават. Тогаш мислата повеќе не е само мисла. Таа станува сигнал што телото го чита како опасност, ден по ден, сe додека исцрпеноста не почне да се чувствува и физички и психички.
Еден збор што изгледа обично, а ја затвора вратата пред решението
Во животните мудрости и научни белешки што се поврзуваат со учењето на Бехтерева, особено се издвојува еден навидум сосема обичен збор што сите ние често го користиме: „Никогаш.“ Се разбира, самиот збор нема директно физички да го „оштети мозокот“. Вистинскиот проблем лежи во деструктивниот образец на размислување што тој збор го симболизира. Кога ќе си кажеме дека нешто „никогаш“ нема да успее, ние предвреме ја заклучуваме вратата за секое можно решение и го ставаме мозокот во состојба на беспомошност и парализираност.
„Сè уште не успеав“ наместо пресуда за целата иднина
Наместо дефетистичката реченица „Никогаш нема да успеам“, постои огромна психолошка разлика ако се каже: „Сè уште не успеав.“ Наместо песимистичкото „Никогаш нема да биде подобро“, многу поздраво е да се размислува: „Сега ми е тешко, но не можам да знам како ќе биде подоцна.“ Оваа навидум суптилна промена во формулацијата нe спречува еден тежок или лош момент да го претвориме во дефинитивна пресуда за целата наша иднина.
Експериментот од осумдесеттите што интернетот го прераскажа погласно од архивите
Покрај стручните трудови на Бехтерева, на социјалните мрежи со години кружи приказна за наводен експеримент од осумдесеттите години, во кој наводно учествувале пациенти што закрепнувале по мозочен удар. Според таа верзија, едната група пациенти секојдневно повторувала исклучиво негативни реченици исполнети со безнадежност, додека другата користела неутрални или охрабрувачки формулации, по што биле забележани разлики во нивното закрепнување. Меѓутоа, за ваквиот опис на експеримент не постои доволно сигурна научна документација во архивите, па затоа не треба да се претставува како докажан лабораториски факт.
„Негативните мисли го убиваат мозокот побрзо од алкохолот“ не е докажан лабораториски факт
Истото важи и за популистичкото тврдење кое често се шири дека „негативните мисли го убиваат мозокот побрзо од алкохолот“. Она што современата наука неоспорно го докажа е дека хроничниот, долготраен стрес и постојаната песимистичка напнатост можат крајно негативно да влијаат врз целокупното физичко и ментално здравје на човекот, доведувајќи до исцрпеност, намален имунитет и нарушена концентрација. Затоа пораката не е дека еден збор магично го оштетува мозокот, туку дека начинот на кој секој ден ја раскажуваме сопствената приказна може да го држи организмот во тревога или да му остави простор за закрепнување.