На само 25 години, оваа млада научничка развива гел што може да му помогне на срцето да се обнови по инфаркт
Во време кога секојдневно сме преплавени со вести за војни, кризи и поделби, понекогаш се појавува приказна што нè потсетува дека човештвото не престанало да создава, да сонува и да спасува животи. Една таква приказна доаѓа од Аргентина. Само 25-годишната биологинка Пилар Ферер, истражувач на Универзитетот „Фавалоро“ и извршна директорка на стартапот Amnova Biotech, е дел од тим кој развива иновативен биоактивен хидрогел што би можел да помогне во обновувањето на срцевото ткиво по срцев удар. Она што звучи како научна фантастика денес веќе постои во лабораторија.
In This Article:
По инфарктот, здравиот мускул се заменува со лузна
Кога човек ќе доживее срцев удар, дел од срцевиот мускул останува без кислород и клетките неповратно умираат. Организмот не може сам да го врати тоа ткиво. Наместо здрав мускул, се создава лузна која го намалува капацитетот на срцето да пумпа крв. Поради тоа, милиони луѓе ширум светот живеат со трајно оштетено срце. Денешните терапии можат да го успорат влошувањето, но не можат да го вратат изгубеното ткиво. Токму тука започнува идејата на аргентинскиот тим.
Гелот не внесува нови клетки, туку го буди телото да се поправа само
Научниците не користат матични клетки ниту животинско ткиво. Нивниот хидрогел е инспириран од амнионската мембрана, дел од плацентарното ткиво, познато по своите природни регенеративни својства. Наместо да внесува нови клетки, гелот создава средина која му помага на организмот сам да ги активира сопствените механизми за обновување. Со едноставни зборови, не го „поправа“ срцето наместо телото, туку му помага на телото повторно да почне да се поправа само.
Кај овци се намалила оштетената зона и се создале нови крвни садови
Во претклиничките испитувања, научниците забележале неколку важни ефекти: • оштетената зона на срцето се намалила; • срцевата функција се подобрила; • се поттикнало создавање нови крвни садови; • се активирале процеси на регенерација на срцевото ткиво. Овие резултати се причина проектот да привлече внимание и надвор од Аргентина.
2028 е најраниот праг за први испитувања кај луѓе
Иако веста е навистина возбудлива, ова не е лек што веќе се користи кај пациенти. Технологијата сè уште е во претклиничка фаза и допрва треба да помине низ обемни тестирања за безбедност и ефикасност кај луѓе. Ако сè се одвива според планот, првите клинички испитувања би можеле да започнат во 2028 година. Во медицината тоа е нормален процес. Секоја голема терапија, пред да спаси милиони животи, прво поминува низ години внимателни проверки.
Најоштетеното срце заслужува уште една шанса
Највредниот дел од оваа приказна не е само технологијата. Туку фактот дека зад неа стојат млади луѓе кои, наместо да се помират со ограничувањата на денешната медицина, решиле да ги поместуваат. Пред само неколку децении трансплантацијата на органи, имунотерапијата за рак или генската терапија изгледаа како невозможни идеи. Денес тие спасуваат животи секој ден. Можеби и овој хидрогел ќе помине по истиот пат. Не знаеме дали ќе стане стандардна терапија. Науката никогаш не дава ветувања однапред. Но знаеме нешто друго. Додека постојат млади научници кои ги вложуваат своите знаења за да им дадат нова шанса на луѓето по срцев удар, има причина да веруваме дека иднината може да биде подобра од сегашноста. Понекогаш надежта не доаѓа од големи зборови. Доаѓа од лабораторија, од тим луѓе што тивко работат со години, убедени дека и најоштетеното срце заслужува уште една шанса.