„Ми рекоа дека нема да ја преживеам ноќта - 42 години подоцна сè уште сум тука“
Дерик Дарбишир имал само 18 години кога во март 1982 година бил итно примен во специјализираната онколошка болница „Кристи“ (The Christie NHS Foundation Trust) во Манчестер. Дијагнозата била акутна миелоидна леукемија, тежок и редок облик на рак кој ги напаѓа крвта и коскената срцевина. Бил врзан за болнички кревет, едвај можел да оди, а лекарите ги предупредиле неговите скршени родители дека постои реална опасност нивниот син да не го дочека ниту следното утро. Повеќе од четири децении подоцна, човекот на кого му кажале дека шансите да преживее се минимални повторно се сретна лице в лице со лекарот кој му го спаси животот. Од таа средба тој испрати едноставна порака до сите што се борат: „Никогаш не се откажувајте!“
In This Article:
На одделот 12 го презеде младиот д-р Хауард „Хауи“ Скарф
Таму Дерик паднал под грижата на младиот специјалист д-р Хауард „Хауи“ Скарф, кој денес има 79 години. Подоцна, токму тој стана главен основач и раководител на Одделот за леукемија кај возрасни (ALU) во болницата „Кристи“. По првичните терапии, на Дерик му било кажано дека без трансплантација на коскена срцевина тешко дека ќе доживее 21 година. Сепак, благодарение на напорната хемотерапија и пионерската работа на медицинскиот тим, трансплантацијата била успешно изведена во септември 1983 година. Лекарите тогаш го предупредиле и дека поради разорните ефекти од тешките терапии најверојатно никогаш нема да може да има свои деца. Но животот му приреди уште едно чудо: Дерик и неговата сопруга Трејси подоцна по природен пат станаа родители на два сина. Денес тој има 63 години, живее во Дејвихулм, во областа Голем Манчестер, како пензиониран машински инженер и училишен менаџер. Неодамна, по цели 39 години, повторно се сретна лично со д-р Хауи. „На крајот на денот, јас лесно можев да умрам тогаш, но не умрев – преживеав и дочекав трансплантација на коскена срцевина. Ми велеа дека речиси сигурно нема да можеме да имаме деца, а потоа ни се родија два прекрасни сина. Длабоко верувам дека некој ангел чувар постојано бдее над мене“, раскажува Дерик со солзи во очите. Говорејќи за повторната средба со д-р Хауи, тој додава: „Ова беше исклучително емотивен ден за мене. Му должам вечна благодарност бидејќи тој беше вистински пионер во медицината, а јас бев само исплашен млад пациент на кого во тој судбоносен миг му беше потребна неговата помош. До крајот на животот ќе му бидам благодарен на Хауи“.
Од маратони до чекор меѓу спалната соба и бањата
Пред страшната дијагноза, Дерик водел исклучително активен живот. Играл фудбал и сквош, редовно трчал и се подготвувал за маратони. Самиот се опишува како „целосно здрав и подготвен 18-годишник“. Како што вели: „Никогаш претходно во мојот живот не бев стапнал во болница како пациент“. Но со текот на времето забележал дека тренинзите му стануваат сè потешки. Чувствувал постојан неопислив замор, почнал нагло да губи од телесната тежина и имал чести мачнини. Неколкупати отишол на преглед кај матичниот лекар, но добивал само вообичаени антибиотици, бидејќи во тоа време леукемијата не била на нивниот радар. Сите мислеле дека станува збор за обична исцрпеност и настинка. „Беше навистина бизарно, бидејќи јас немав поим што ми се случува, а ниту моите родители не насетуваа ништо сериозно. Но, состојбата наеднаш ескалираше до степен што бев целосно прикован за кревет и не можев да се движам. Едвај успевав да зачекорам од спалната соба до бањата“, се присетува тој. Тогаш неговата мајка повикала брза помош. Прво бил префрлен во општата болница во Трафорд, а оттаму веднаш бил упатен во специјализираниот центар за рак „Кристи“ во Манчестер. Таму официјално му била поставена дијагнозата. „Разговорите што докторите ги водеа со моите родители беа сосема поинакви од оние со мене. Не сакаа дополнително да ме оптоваруваат со страв и паника. Дури многу години подоцна, низ разговори со мајка ми и татко ми, дознав дека лекарите тогаш воопшто не верувале дека ќе ја преживеам ноќта“, вели Дерик.
Кученцето Дугал направено од косата што му паѓала по хемотерапијата
Откако лекарите успеале да му ја стабилизираат состојбата, започнало агресивно лекување со тешка хемотерапија. Терапијата целосно го исцрпила. Дерик станал слаб и изнемоштен, со постојани мачнини и целосно губење на косата. Токму во тие најтешки денови, под грижата на д-р Хауи, се родила анегдота што целиот оддел ја памети со насмевка. Д-р Хауи раскажува: „Наместо само да чека косата сама да му паѓа, Дерик ја кубеше во прамени и ја лепеше на картонско болничко шише за урина. Направи кученце од сопствената коса и го нарече Дугал, по познатото куче од детската серија 'Волшебниот рингишпил'. До следната визита тој веќе му изгради и мала картонска куќарка. Така го доби прекарот 'Дабл Ди' (Double D), а мене ме нарече 'Биг Х' (Big H) бидејќи сум многу висок. Медицинските сестри беа толку зачудени што дури побараа и мислење од психијатар, бидејќи никогаш претходно немаа видено пациент од својата коса да направи куче!“ Кога д-р Хауи пристигнал во Манчестер во 1974 година, во болницата „Кристи“ сè уште немало специјализирано одделение за леукемија, ниту се изведувале трансплантации на коскена срцевина. Пациентите со акутна леукемија лежеле на обични оддели со многу скромни услови во споредба со денешните стандарди. Со зголемувањето на бројот на заболени, лекарскиот тим почнал да подготвува план за специјализиран центар. Заедно со проф. Дерек Кроутер, д-р Џејмс Ченг, д-р Годфри Моргенштерн и радиотерапевтот д-р Дејвид Дикин, тимот воспоставил една од првите програми за трансплантација на коскена срцевина кај возрасни во северозападна Англија. За Дерик тоа било буквално разлика меѓу животот и смртта, бидејќи болеста набрзо му се вратила по хемотерапијата и трансплантацијата останала единствената сламка на спас. „Доколку не ја направев таа трансплантација, сигурно немаше да доживеам 21 година. Имав некаква вродена способност во главата постојано да си повторувам: 'Ова е само следната етапа. Остани позитивен и продолжи да се бориш'“, објаснува Дерик.
Братот Роберт му ја даде срцевината во 1983 година, а сега се подготвува и за бубрег
Како идеален донор на коскена срцевина бил идентификуван неговиот помлад брат Роберт. Во септември 1983 година зафатот конечно бил реализиран. Дерик ја споредува процедурата со „вселенско лансирање на НАСА“, бидејќи методата тогаш била во својот зачеток. Морал да помине околу 22 дена во целосна изолација во специјален заштитен пластичен шатор. Деноноќно лежел опкружен со дебели пластични ѕидови низ кои постојано струел стерилизиран воздух, за да се спречи каква било инфекција додека неговиот имунитет бил срамнет со земја. Кога по три недели пластичните паравани биле тргнати и кога докторите му соопштиле дека новата срцевина почнала да функционира, чувството било надреално. „Беше неверојатно емотивно. Бев затворен со денови каде што го слушав само монотониот звук на филтрите за воздух, а одеднаш можев повторно да ги чујам чекорите и џагорот на медицинските сестри низ ходникот. Бев чуван во кожурец толку долго време, а сега сфатив дека животот конечно тргна во вистинска насока“, вели тој. По закрепнувањето, Дерик продолжил со редовни контроли. Во 1985 година, заедно со својот брат-донор Роберт, го истрча Манчестерскиот маратон за да соберат парични средства за изградба на новиот специјализиран оддел за леукемија. Истата година Дерик лично го постави темелникот за новиот објект, а кога Одделот за леукемија кај возрасни беше официјално отворен во март 1987 година, тој беше меѓу оние што и посакаа добредојде на војвотката од Кент. Набрзо Дерик дипломирал машинско инженерство и се оженил со својата сакана Трејси. Иако лекарите ги предупредиле дека агресивните цитостатици трајно ја уништиле неговата плодност, а двојката поминала и низ неуспешни ин витро обиди и два спонтани абортуси, подоцна по природен пат добиле два сина, кои денес имаат 21 и 15 години. „Лековите практично ја уништија мојата способност да станам татко. Лекарите никогаш не велеа 'никогаш', но шансите беа рамни на нула и ние со Трејси веќе бевме помирени со таа судбина. А потоа ни се случија децата. Тоа беше најголемиот благослов во нашиот живот“, раскажува Дерик, додека неговата сопруга Трејси додава: „Некој одозгора дефинитивно внимава на нашето семејство“. Животните искушенија не запреа тука. Како последица од токсичните терапии примени во младоста, во јануари 2016 година му беше извршена трансплантација на срце. Во моментов очекува и трансплантација на бубрег, а неговиот брат Роберт, истиот оној што му ја спаси главата во 1983 година, повторно се подготвува да биде донор. Средбата со д-р Хауи на одбележувањето на четиридеценискиот јубилеј на болницата „Кристи“ беше кулминација на една животна приказна за упорноста и медицинскиот напредок. „Чувствата ми се измешани бидејќи некако успеав да поминам низ сето ова и да излезам како победник. Мојот совет до секој човек што минува низ тешки битки е: никогаш не кревајте раце. Патот е тежок, животот ќе ви фрла сопки во лице, но продолжете напред и никогаш не ја губете надежта“, порачува Дерик. А д-р Хауард Скарф со насмевка заклучува: „Никој не би поверувал во оваа неверојатна приказна доколку главен лик не беше токму Дерик. Да го видам здрав и среќен по толку години беше премногу емотивно за сите нас. Кога станав специјалист, мојата најголема животна желба беше да излекувам барем еден пациент од леукемија. Секогаш знаев дека Дерик ќе биде тој еден“.
