Лаза Костиќ сакал да го ожени Никола Тесла со најубавата девојка во Србија: Тој ја одбил, а само три месеци подоцна ја снашла страшна судбина
Никола Тесла остана запаметен како еден од најголемите научници во историјата на човештвото, но неговиот љубовен живот бил сосема поинаков од животот на повеќето луѓе. Никогаш не се оженил, иако неговиот близок пријател, прочуениот поет Лаза Костиќ, искрено верувал дека бракот би можел да му донесе вистинска животна среќа. Костиќ сметал дека Тесла би бил исклучително внимателен, нежен и лојален сопруг, па дури и му предложил конкретна девојка за брак.
In This Article:
- Ленка Дунѓерски зборувала странски јазици, свирела пијано и важела за една од најубавите девојки на своето време
- Во Челарево во 1891 година таа имала 21 година, а Костиќ веќе бил во своите педесетти
- „Сакам да ве оженам!“ му напишал Костиќ на Тесла од Крушедол на 4 септември 1895 година
- Тесла категорично одбил, а одговорот останал запаметен како „Не сум достоен за жените“
- Три месеци подоцна, на 8 ноември 1895 година, Ленка починала токму на својот 25-ти роденден
- Во август 1924 година Тесла признал дека „понекогаш човек е толку осамен“
Ленка Дунѓерски зборувала странски јазици, свирела пијано и важела за една од најубавите девојки на своето време
Таа била ќерка на богатиот војводински трговец и добротвор Лазар Дунѓерски. Во романтичната приказна што останала запаметена, во неа длабоко бил вљубен и самиот Лаза Костиќ. Ленка поседувала исклучително високо образование и префинета култура, особини што ја издвојувале во општеството во кое живеела.
Во Челарево во 1891 година таа имала 21 година, а Костиќ веќе бил во своите педесетти
Нивното познанство прераснало во длабока духовна врска, но огромната разлика во годините го натерала поетот свесно да се повлече. Замина во манастирот Крушедол, а подоцна, по совет на таткото на Ленка, се оженил со Јулијана Паланачки. Таа незаборавна љубовна трагедија подоцна ја инспирирала една од најубавите песни на српската поезија, „Santa Maria della Salute“, а била овековечена и на филмското платно.
„Сакам да ве оженам!“ му напишал Костиќ на Тесла од Крушедол на 4 септември 1895 година
Иако писмата што Тесла му ги испраќал на Костиќ не се зачувани, едно писмо што Костиќ му го упатил на Тесла останало како драгоцено сведоштво за нивната преписка. Вака поетот му пишувал на научникот: „Драг пријателе, денес е отприлика трета годишнина од нашата средба во Пешта и оние прекрасни денови што ги поминавме заедно. Решив да го прославам тој ден. Што мислите како? Никогаш нема да погодите ако не ви кажам: сакам да ве оженам! 'Quelle idée!', ќе речете вие. Знам што ќе кажете, знам што ќе помислите, сè знам, но сепак! Размислете добро, помислете на сè, па јавете ми што сте одлучиле. Ако се согласувате, веднаш ќе ви ја испратам сликата на мојата намененица и ќе го дознаете нејзиното име. Како и да е, верувајте дека засекогаш останувам ваш верен пријател, Лаза Костиќ...“
Тесла категорично одбил, а одговорот останал запаметен како „Не сум достоен за жените“
По добивањето на одговорот од Тесла, поетот испратил уште едно писмо: „Драг пријателе, ако треба да ви кажам искрено по душа, јас на друг одговор и не се надевав. А кога веќе зборувам од душа и кога добро ќе размислам, морам да признаам: на ваше место, ниту јас не би постапил поинаку... Најважната причина за вашата женидба би била да не се затре семето што раѓа такви генијални синови... Затоа немојте со болка да мислите на тоа дека сте последен од својот род, зашто вашето племе, па дури и да било Немањиќко, не би можело поубаво да заврши отколку со таков врвен примерок.“ „Тесла му одговорил на поетот дека свеќата не може да гори на двата краја истовремено, а неговиот пламен гори исклучиво за науката“, објаснуваат историчарите на уметност. За жените и за бракот, самиот Никола Тесла своевремено запишал: „Моите изуми се моите деца, а мојата единствена желба е преку нив да испраќам пораки во иднината. Жената е едно фантастично суштество за кое јас не сум достоен.“
Три месеци подоцна, на 8 ноември 1895 година, Ленка починала токму на својот 25-ти роденден
Младата Ленка Дунѓерски згаснала ненадејно, по кратко и тешко боледување. Погребана е во Србобран, во семејната крипта на капелата Свети Ѓорѓе. Нејзината судбина останала врзана за приказната за Костиќ, за неговата љубов и за предлогот со кој се обидел да го ожени Тесла.
Во август 1924 година Тесла признал дека „понекогаш човек е толку осамен“
Зошто Тесла никогаш не се оженил? Во интервју дадено за весникот „Galveston Daily News“, славниот гениј со мала доза носталгија изјавил: „Тоа е штета, зашто понекогаш човек е толку осамен. Но отсекогаш мислев дека жената ги поседува оние деликатни квалитети на умот и душата кои ја прават супериорна во однос на мажот. Јас ја ставав на возвишен пиедестал и ја сметав за многу повозвишена од мажот.“