Форензичките научници научиле да извлекуваат ДНК на криминалци директно од воздухот
Меѓународна група научници, предводена од специјалисти од Универзитетската болница во Осло, покажа дека генетски материјал може да се пронајде и таму каде што досега речиси никој не го бараше: во воздухот на самото место на злосторството. Според научното списание „The Debrief“, методот функционирал дури и кога провалникот внимателно ги уништил класичните материјални докази.
In This Article:
- Во 22 симулирани провали, секое сценарио траело по 15 минути
- Д-р Кјара Фантинато успеала да ја поврзе ДНК-та од воздухот со честичките прашина
- Д-р Марија Горај предупредува дека човечката ДНК постојано се испушта во околината
- Темелното чистење ја намалило концентрацијата, но не ја избришало ДНК-та целосно
- Методот сè уште е доказ на концепт, а не готова полициска алатка
- Еколошката ДНК прво служела за следење видови во вода и почва
Во 22 симулирани провали, секое сценарио траело по 15 минути
Истражувањето, објавено во престижното научно списание „Forensic Science International: Genetics“, се темели на серија испитувања во реални домаќинства во Осло и во Австралија. Научниците земале и анализирале воздушни мостри за да утврдат дали во нив има ДНК од волонтери кои глумеле натрапници. Резултатите биле сложени, но крајно ветувачки.
Д-р Кјара Фантинато успеала да ја поврзе ДНК-та од воздухот со честичките прашина
Раководителката на истражувањето објаснила дека собраниот генетски материјал, кога се комбинира со ДНК изолирана од прашината, овозможува многу попрецизно да се реконструира неодамнешното присуство на непознати лица во една просторија. Тоа значи дека трагата не мора секогаш да биде отпечаток, влакно или дамка за да стане корисна за форензичарите.
Д-р Марија Горај предупредува дека човечката ДНК постојано се испушта во околината
Вишиот предавач по судска медицина на Универзитетот Флиндерс истакнува дека изумрените клетки од епидермот пасивно се лупат од телото и така завршуваат во животната средина. Овие микроскопски честички се таложат во прашината, но и лебдат низ воздухот, каде што можат да останат со часови, па дури и откако просторијата ќе биде исчистена.
Темелното чистење ја намалило концентрацијата, но не ја избришало ДНК-та целосно
Експериментите покажале дека бришењето траги по симулираната провала навистина го намалувало количеството генетски материјал, но никогаш не успевало целосно да го отстрани. На точноста на анализите влијаеле температурата, влажноста на воздухот и ДНК-та што веќе била присутна од постојаните станари. Кандидатката за докторски науки Емили Бибо од Универзитетот Флиндерс забележала дека разликите во податоците зависеле и од индивидуалните биолошки особености на секој човек, како и од условите во конкретното домаќинство.
Методот сè уште е доказ на концепт, а не готова полициска алатка
Авторите на студијата нагласуваат дека пред оваа технологија да влезе во секојдневна форензичка и полициска употреба, мора да се воспостават строго стандардизирани методи за земање воздушни мостри и јасни протоколи за нивно толкување. Клучниот предизвик е ДНК-та на сторителот непогрешливо да се одвои од природниот генетски шум што го создаваат членовите на домаќинството.
Еколошката ДНК прво служела за следење видови во вода и почва
Револуционерниот пристап за анализа на еколошка ДНК, познат како eDNA, првично бил развиен за потребите на биолозите. Еколозите со децении го користеле за следење инвазивни видови во водите и почвата без директно да ги вознемируваат животните. Подоцна, истражувачите од Универзитетот „Квин Мери“ во Лондон докажале дека специјални филтри можат да уловат слободнолебдечка ДНК од глодачи и лилјаци директно од воздухот во темни пештери. Денес истиот научен пристап се применува и за мониторинг на опасни патогени во отпадните води, како и за навремено откривање биолошки закани и алергени во густо населени урбани средини.