Мистеријата на кралскиот трон од Битола: Изработен за „Св. Димитрија“, денес се наоѓа во Прилеп
Една малку позната историска приказна поврзува две значајни македонски цркви и отвора тивка дилема во црковното и уметничкото наследство на Битола. Станува збор за кралски трон изработен за битолската црква „Св. Димитрија“, дело на познатиот македонски копаничар Нестор Алексиев. Најнеобичниот податок е дека ова црковно дело подоцна било реставрирано и поставено во црквата „Св. Кирил и Методиј“ во Прилеп.
In This Article:
- Трагата е запишана во научниот труд „Делото на копаничарот Нестор Алексиев во Битола и околината“
- Иконостасот за „Св. Преображение“ во Брусник бил уништен во Првата светска војна
- Нарачката од „Св. Димитрија“ била црковен престол изработен со традиционални копаничарски техники
- Во достапниот опис не стои кога и поради кои причини бил преместен во Прилеп
- Одговорот можеби го паметат постарите битолчани или познавачите на црковната историја
Трагата е запишана во научниот труд „Делото на копаничарот Нестор Алексиев во Битола и околината“
Податокот е забележан во списанието „Перистил“, во изданието од 1988–1989 година. Авторите Ѓорѓи Михајловски и Роберт Грамсоли го истражувале творештвото на Нестор Алексиев, роден во 1878 година во мијачкиот крај, мајстор кој оставил значајни дела во црковната резба. Според нивното истражување, Алексиев дошол во Битола со намера да отвори копаничарска работилница.
Иконостасот за „Св. Преображение“ во Брусник бил уништен во Првата светска војна
Во битолскиот период Алексиев изработил и иконостас за црквата „Св. Преображение“ во селото Брусник. Тоа дело, за жал, не го преживеало воениот виор. Неговото уништување оставило празнина во прегледот на битолската црковна резба, но и важна трага за присуството на мајсторот во овој крај. Неговата поврзаност со Битола, сепак, не завршила со тоа.
Нарачката од „Св. Димитрија“ била црковен престол изработен со традиционални копаничарски техники
Во 1927 година Алексиев добил нарачка за изработка на кралски трон за најпознатата битолска црква. Во тоа време ваквите дела биле важен дел од внатрешното уредување на православните храмови. Тронот не бил само функционален предмет во просторот, туку и сведоштво за мајсторството, вкусот и духовниот поредок на храмот. Токму тука започнува најинтересниот дел од приказната.
Во достапниот опис не стои кога и поради кои причини бил преместен во Прилеп
Научниот труд потврдува дека тронот бил реставриран и поставен во прилепската црква „Св. Кирил и Методиј“. Но токму најважната алка недостига: не е наведено кога се случило преместувањето, ниту зошто било направено. Тоа отвора прашања за историчарите, истражувачите и познавачите на црковното наследство. Дали тронот бил пренесен поради обновување на храмот? Дали станувало збор за одлука на црковните власти? Или постоеле други околности?
Одговорот можеби го паметат постарите битолчани или познавачите на црковната историја
За да се затвори оваа приказна, потребно е дополнително архивско истражување. Она што засега е сигурно е дека едно дело на познатиот копаничар, првично нарачано за битолската „Св. Димитрија“, подоцна добило нов дом во Прилеп. Можеби токму оваа трага ќе поттикне некој да открие повеќе за неговото преместување и да ја дополни историјата на тронот што поврза два града и две цркви. Извор: Бабамбитола