Колку пари навистина земаат Македонците по професии?
Официјалните статистички извештаи за просечната плата во Македонија честопати звучат како далечна бајка за обичниот граѓанин. На хартија бројките изгледаат оптимистички, но на крајот од месецот, пред банкоматите, реалноста раскажува сосема поинаква приказна. Токму од таа разлика меѓу статистиката и животот почна една спонтана, отворена и болно искрена дискусија за тоа колку пари навистина се земаат во рака по професии.
In This Article:
- „Да бидеме искрени, за реално да видиме како се движат платите“
- „Оператор во производствен погон“ што товари палети зема 35.000 денари
- Шанкер со 45.000 денари фиксно стигнува до 60.000 со бакшиш
- Доктор специјалист без дежурства зема 70.000, а со дежурства до 100.000 денари
- Кустос, виш кустос и водич со трајно решение од 50.000 до 60.000 денари
- Програмер од дома за клиент од Холандија пријави 208.000 денари
- Околу 33 проценти од бруто платата заминуваат за даноци и придонеси
„Да бидеме искрени, за реално да видиме како се движат платите“
Еден македонски корисник на социјалните мрежи реши јавно да побара од сограѓаните да кажат колку навистина заработуваат, без разубавување, без лажни фалења и без статистички трикови. „Луѓе, сакам да креираме листа каде за секоја професија ќе дознаеме која плата реално се зема. Еве за мене подолу. Дајте да споделиме и да ја увидиме вистинската состојба во Македонија. Да бидеме искрени, за реално да видиме како се движат платите за професиите, без филмови. Јас сум магационер во КАМ маркет и земам 40.000 денари“, напиша тој во својата иницијална објава. Објавата брзо предизвика огромно внимание. Под неа почна дебата во која вработени од различни сектори ги споделија своите месечни примања, директно и без многу украсување.
„Оператор во производствен погон“ што товари палети зема 35.000 денари
Првите реакции дојдоа од реалниот сектор, од логистиката, фабриките и погоните, каде физичкиот напор е голем, а платата најчесто едвај ги покрива основните животни трошоци. Еден корисник го опиша своето секојдневие вака: „Оператор во производствен погон - читај 'рмбач и товарач на палети со готов производ, во две смени, зема 35.000 денари.“ Слични бројки споделија и други работници. Магационер во фармацевтската веледрогерија „Про медика“ наведе месечна заработка од 33.000 денари. Вработен во логистика во „Макпетрол“ посочи плата од 40.000 денари. Кај општите работници во фабриките, без прекувремени часови, трети смени и викенди, основицата се движи околу 30.000 денари, а со додатоци и бонуси може да достигне најмногу до 40.000 денари.
Шанкер со 45.000 денари фиксно стигнува до 60.000 со бакшиш
Во услужните дејности примањата многу зависат од тоа колку работникот е подготвен да жртвува слободно време, празници и смени. Шанкер во ресторан откри дека неговата основна фиксна плата изнесува 45.000 денари. Со бакшиш, месечните примања му се зголемуваат за дополнителни 150 до 200 евра, односно приближно 9.200 до 12.300 денари. На крајот, тоа му носи околу 55.000 до 60.000 денари во рака. Операторите во спортските обложувалници наведоа плати од 45.000 до 65.000 денари. Но, таа сума директно зависи од бројот на одработени втори смени, празници и остварена стимулација.
Доктор специјалист без дежурства зема 70.000, а со дежурства до 100.000 денари
Посебно внимание привлекоа податоците за јавните служби, образованието и здравството. Еден учесник во дискусијата направи детална рекапитулација на примањата во своето семејство. Според него, професор во средно училиште зема меѓу 43.000 и 45.000 денари. Медицинска сестра во приватни ординации и кај стоматолози зема од 30.000 до 40.000 денари. Општ лекар во матична ординација заработува од 50.000 до 60.000 денари. За полициските службеници беше посочено дека платата е околу 40.000 денари, во зависност од дежурствата, празниците и ноќниот труд. Во јавното здравство има и исклучоци. Еден корисник сподели дека неговата мајка, акушерка во државна болница, со сите дежурства и ноќни смени заработува 70.000 денари месечно.
Кустос, виш кустос и водич со трајно решение од 50.000 до 60.000 денари
Интересна реакција предизвика објавата на дипломирана историчарка на уметност. Таа посочи дека за нејзината струка во државни институции, како музеи, галерии и домови на култура, платите со трајно решение се движат од 50.000 до 60.000 денари за позициите кустос, виш кустос и водич. Ова веднаш отвори нова споредба. Дел од коментарите укажаа дека во секторот култура честопати се исплаќаат солидни плати од 35.000 до 70.000 денари, во институции каде обемот на работа и посетеноста се релативно ниски во споредба со одговорноста што ја имаат лекарите или просветните работници.
Програмер од дома за клиент од Холандија пријави 208.000 денари
Очекувано, највисоките бројки дојдоа од информатичките технологии и од луѓето што работат директно за странски компании преку интернет од Македонија. Техничка поддршка за компанија од САД носи плата од 60.000 до 80.000 денари, во зависност од искуството. Раководител на проект во македонска фирма заработувал околу 70.000 денари, а по преминување во странска компанија примањата му се искачиле на околу 100.000 денари. Раководител на продажба за странска фирма пријави фиксна плата од 120.000 денари, плус дополнителни провизии. Кај програмерите, разликата меѓу домашните и странските работодавци е драстична. Почетник програмер во локална фирма сподели дека зема 49.000 денари, јуниор инженер за вештачка интелигенција прима 70.000 денари, а македонски програмер кој работи од дома за клиент од Холандија откри дека неговата месечна плата изнесува 208.000 денари.
Околу 33 проценти од бруто платата заминуваат за даноци и придонеси
Дискусијата заврши со анализа на даночното оптоварување на трудот во Македонија. Граѓаните истакнаа дека фактот што една третина од вкупната бруто плата оди за даноци и придонеси претставува сериозен товар. Посебно незадоволство предизвикува тоа што квалитетот на јавните услуги, здравството и образованието што се добиваат за тие пари е далеку под очекуваното ниво. Оваа спонтана листа уште еднаш покажа дека реалниот живот во Македонија пулсира меѓу две крајности: илјадници луѓе кои со тежок физички труд едвај врзуваат крај со крај за 30.000 до 40.000 денари, и тесен слој специјалисти и ИТ професионалци чиј пазар е надвор од границите на државата.