Научниците открија дека пчелните кошници функционираат како „жив имунолошки систем“ кој ги штити пчелите
Прашањето што долго ги збунува научниците звучи едноставно: како е можно десетици илјади пчели да живеат набуткани во тесен простор, а колонијата да не биде покосена од заразни болести и епидемии? Тим австралиски истражувачи од Универзитетот во Сиднеј дојде до фасцинантен одговор: пчелните кошници не се само обични живеалишта и складишта за мед, туку функционираат како вистински „живи имунолошки системи“ што активно ги штитат пчелите, нивното потомство и храната од смртоносни бактерии. Откритието е уште еден доказ за генијалното инженерство на инсектите. Секој составен елемент на кошницата — од пчелиниот восок, медот и поленот, па сe до прополисот, леплива материја што пчелите ја собираат од растенијата — е стратешки вграден и точно распореден во различни оддели на нивниот дом. Прецизната локација на овие природни градежни материјали, заедно со нивните антимикробни и хемиски својства, создава синхронизиран механизам: ги одбива штетните патогени, а истовремено поттикнува развој на корисни бактерии и габи. Процесот наликува на начинот на кој човечкиот имунолошки систем управува со корисните и штетните микроби во организмот, особено во цревната микрофлора.
In This Article:
„Работно место, ресторан и болница“ доби уште една улога во зборовите на д-р Кенија Фернандес
„Кошниците не се само дом за пчелите, туку служат и како нивно работно место, ресторан и болница — а сега на таа листа можеме слободно да го додадеме и имунолошкиот систем“, изјави раководителката на истражувањето, д-р Кенија Фернандес. „Одамна знаеме дека медот, восокот и прополисот поседуваат поединечни антибактериски својства. Но вистинското изненадување беше тоа што нивниот распоред во кошницата воопшто не е случаен, туку строго организиран. Антимикробната заштита работи здружено за да ги заштити јајцата, ларвите и ферментираниот полен што пчелите го консумираат.“ Во студијата објавена во угледното списание „ISME Communications“, научниците анализирале примероци од мед, полен, восок и прополис собрани од 24 колонии на пчели медарки, распоредени на пет пчеларници во Нов Јужен Велс. Дополнително, биле испитани и микробиолошките заедници во дигестивниот тракт на самите пчели, како и секретите на нивните телесни ткива.
На влезот има водород пероксид и флавоноиди, во средината биолошки филтер за матицата и ларвите
Истражувањето покажа дека имунитетот на кошницата е организиран во прецизни заштитни слоеви. Деловите што се најмногу изложени на надворешната средина — влезот и надворешните ѕидови — имаат најсилна антимикробна бариера. Медот и прополисот што се наоѓаат на овие места се исклучително богати со водород пероксид и растителни флавоноиди, соединенија што ги убиваат надворешните натрапници. „Како што се приближуваме кон центарот на кошницата каде што се наоѓаат младите ларви и матицата, заштитата станува уште пософистицирана. Восочните саќиња, складираниот полен и самите тела на пчелите делуваат како биолошки филтер што ги задржува опасните бактерии, а ги стимулира корисните микроорганизми неопходни за нивниот опстанок“, објаснува д-р Фернандес.
Кога исчезнуваат смолите и нектарот, американската чума станува поголема закана за пчелите
Научниците укажуваат на една клучна опасност: природната одбрана на кошницата директно зависи од богатството и разновидноста на околната природа. Пчелите можат да изградат моќен одбранбен штит само доколку имаат пристап до разновидни растенија од кои собираат смоли и нектар. Кошниците сместени во близина на недопрени диви шуми имале драстично посилен хемиски имунитет од оние во близина на индустриски земјоделски монокултури. Масовната сеча на шумите и употребата на пестициди тивко ја уништуваат способноста на пчелите да произведат заштитни материјали, оставајќи ги ранливи на смртоносни бактериски болести, како што е американската чума кај пчелите. Ова истражување беше фокусирано на европската пчела медарка, но научниците од Сиднеј веќе планираат да испитаат дали сличен феномен постои и кај австралиските домородни пчели без осило, како и кај мравките и термитите, кои исто така градат исклучително сложени подземни структури за своите милионски колонии.
