Истражување од 1960 година го запиша 13 ноември 2026 како Ден на Страшниот суд
Крајот на светот би требало да настапи на 13 ноември 2026 година – барем доколку му се верува на едно познато дистописко научно истражување од средината на минатиот век. Во студија од 1960 година, објавена во престижното научно списание „Science“, физичарот од Универзитетот во Илиноис, Хајнц фон Ферстер, пресметал дека „Денот на Страшниот суд“ ќе се случи токму на 13 ноември 2026 година – датум кој, по игра на случајот, се паѓа во петок 13-ти.
In This Article:
- Наместо глад, пресметката предвидела планета на која луѓето физички се притискаат едни со други
- „Демографската бомба“ во 1968 ја засилила паниката, но до 1993 бројките веќе бегале од формулата
- 24 процени од две илјади години не ја фатиле вистинската причина за растот
- ОН прогнозираат врв од 10,3 милијарди во 2084, а новиот страв веќе не е пренаселеност
Наместо глад, пресметката предвидела планета на која луѓето физички се притискаат едни со други
Австриско-американскиот научник и неговиот тим поаѓале од математичката претпоставка дека човечкото население ќе продолжи да се зголемува експоненцијално до бесконечност. Но наместо да умрат од глад – што бил главниот глобален страв во тоа време – фон Ферстер сметал дека овој демографски бум ќе заврши со буквална физичка пренаселеност на планетата. „На тој датум човечкото население ќе се доближи до бесконечност, доколку продолжи да расте со истото темпо со кое растеше во текот на последните два милениума. Нашите праправнуци нема да гладуваат. Тие ќе бидат згмечени и притиснати до смрт“, се наведува во фамозниот научен труд.
„Демографската бомба“ во 1968 ја засилила паниката, но до 1993 бројките веќе бегале од формулата
Иако оваа прогноза предизвикала остри реакции меѓу демографите, таа ги одразувала трендовите на забрзан раст на населението во тој период. Стравувањата дополнително се засилиле осум години подоцна, во 1968 година, кога биологот Пол Р. Ерлих ја објави познатата книга „Демографската бомба“ (The Population Bomb), преувеличувајќи ја опасноста од глобална пренаселеност. Сепак, веќе на средината од патот до таканаречениот Ден на Страшниот суд, во 1993 година, реалната траекторија на светското население почнала драстично да отстапува од математичката формула. Денес стапката на наталитет во светски рамки е двојно пониска во споредба со онаа од 1960 година.
24 процени од две илјади години не ја фатиле вистинската причина за растот
Истражувачкиот тим на фон Ферстер анализирал 24 процени за светското население кои датираат од пред 2.000 години, тргнувајќи од претпоставката дека човечката способност за иновации и соработка ќе храни бесконечен демографски раст. Според нивниот труд, за разлика од винските мушички затворени во тегла кои умираат од пренаселеност и конкуренција, луѓето стануваат се посилни со зголемувањето на нивната бројност благодарение на интелектот и синергијата. Она што научникот и неговиот тим не го зеле предвид, според современите демографи, е фактот дека тој нагол раст на населението всушност бил поттикнат од напредокот во медицината, хигиената и производството на храна, што овозможило повеќе деца да преживеат, а не од тоа што семејствата раѓале се повеќе бебиња. Во пракса, откако стапката на смртност кај децата се намалила, семејствата почнале да имаат помалку деца, особено со ширењето на урбанизацијата и образованието. Како што сликовито објасни професорот од Универзитетот Колумбија и математички биолог Џоел Коен: „И двајцата беа во право гледајќи наназад во минатото, но згрешија гледајќи напред во иднината.“
ОН прогнозираат врв од 10,3 милијарди во 2084, а новиот страв веќе не е пренаселеност
Денес, наместо пренаселеност, многу поголем страв кај економистите предизвикува токму падот на наталитетот и стареењето на населението. Најновите прогнози на Обединетите нации покажуваат дека светското население ќе го достигне својот врв од околу 10,3 милијарди луѓе во 2084 година, по што ќе започне постепено да се намалува. Во меѓувреме, технолошките експерти стравуваат дека вистинската закана за човештвото денес доаѓа од сосема друг правец – неконтролираниот подем на вештачката интелигенција. Истражувачот Џејкоб Коксон, кој минатиот месец ја напушти компанијата за вештачка интелигенција „Антропик“ (Anthropic), пред Градскиот совет на Њујорк предупреди дека развојот со брзина на светлината ги претркува безбедносните мерки: „Компаниите работат со менталитет на стартап: дејствуваат брзо, кршат работи и ги поправаат подоцна. Тоа функционира кога правите апликација за споделување фотографии, но не смее да се применува кога ја градите најмоќната технологија создадена кога било.“