Испечатен клун на 3D-принтер - необичната приказна за спасувањето на белоглавиот орел
Кога биоложката Џејни Велткамп првпат ја здогледала тешко повредената белоглава орлица на Алјаска, пред неа стоела птица осудена на бавна и сигурна смрт. Токму во тој безнадежен момент ѝ паднала на ум идеја што тогаш звучела речиси невозможно: да се обиде да ѝ направи и да ѝ вгради нов вештачки клун, изработен со технологија за 3D-печатење. „Ние правиме протези за деца и за воени ветерани. Зошто да не го направиме истото и за еден белоглав орел? Во тоа време технологијата за 3D-печатење беше сè уште во самиот зачеток, но таа отвори сосема нови хоризонти и можности за изработка на протези за животни“, раскажуваше подоцна Велткамп за својот пионерски потфат.
In This Article:
Бракониерски куршум во 2005 година го разнел горниот дел од клунот на Бјути
Орлицата, која го добила името Бјути (Beauty), била жртва на човечка суровост. Без клун, таа не можела сама да јаде, да пие вода, ниту да си ги чисти пердувите. Преживувањето зависело од луѓето: морала постојано да биде хранета со пинцета. Но патот до спасувањето бил тежок и полн со неизвесности, бидејќи никој во светот пред нив немал направено слична хируршка процедура врз дива граблива птица. Велткамп ја пренела Бјути во сојузната држава Ајдахо и формирала мултидисциплинарен тим од врвни експерти: ветеринар, стоматолог, машински инженер и таа самата како биолог специјализиран за птици грабливки.
18 месеци скенирање и три часа интервенција додека орлицата останала при свест
На тимот му биле потребни цели 18 месеци макотрпна работа за прецизно скенирање, проектирање и создавање функционален прототип. Поставувањето и фиксирањето на клунот траело три часа. За време на целата интервенција орлицата морала да остане при свест под специјална локална анестезија, што било неопходно за клунот совршено да налегне и птицата природно да го прифати зафатот. Во 2008 година експертите успешно ја завршиле операцијата. Бјути повторно добила можност нормално да се храни и да пие вода. Таа доживеала длабока старост и починала во 2024 година, на 25-годишна возраст, останувајќи запаметена како еден од најпознатите и најинспиративните штитеници на организацијата „Birds of Prey Northwest“.
Пердувите што птиците природно ги губат завршуваат во свети церемонии на племето Кер д'Ален
„Birds of Prey Northwest“ со децении неуморно се занимава со спасување, лекување и рехабилитација на повредени птици грабливки. Покрај научната работа, организацијата негува и длабока традиционална соработка со локалното домородно племе Кер д'Ален (Coeur d'Alene). Грабливите птици кои поради тешки повреди повеќе не можат да се вратат во дивината живеат во посебно прилагодени просторни волиери. Припадниците на племето редовно ги собираат пердувите што птиците природно ги губат при митарењето и ги користат за своите свети традиционални и духовни церемонии.