Зошто Американците фрлаат 6.000 огромни стебла во реките со хеликоптери? Се обидуваат да исправат грешка стара со децении
Со децении, обновата на реките во северозападниот дел на Соединетите Американски Држави се водела според правило што тогаш звучело логично: паднатите дрвја и стебла во водата треба веднаш да се отстранат. Чистите речни корита се сметале за знак на здравје, брзиот тек бил идеал, а дрвото било третирано како неприродна пречка, особено за движењето на локалните риби. Денес, истата таа логика се поправа од воздух. Во централниот дел на сојузната држава Вашингтон, повеќе од 6.000 масивни стебла се враќаат во околу 38 километри реки и потоци низ домородниот резерват на нацијата Јакама и околните територии.
In This Article:
- Скот Николај некогаш ја работел токму спротивната работа
- Паднатите стебла биле дом за икра, алги и водни инсекти
- Фил Ригдон рече дека племето учи од сопствените грешки
- Без пристапни патишта, стеблата се спуштаат на точни координати
- Џери Мениник ја нарече акцијата враќање на она што му припаѓа на тлото
Скот Николај некогаш ја работел токму спротивната работа
Пред речиси 40 години, Скот Николај, биолог за речни живеалишта од нацијата Јакама, учествувал во отстранување на истите такви природни структури, во име на тогашните наводни еколошки стандарди. „Во тоа време стоевме на брегот и гледавме во реката“, изјави Николај. „Ако видевме голема брана од натрупани дрвја, веднаш мислевме дека тоа е пречка за рибите и дека реката мора слободно да тече.“
Паднатите стебла биле дом за икра, алги и водни инсекти
Отстранувањето требало да го „поедностави“ речното корито. Но токму таа „сложеност“ се покажала како клучна за животот во реката. Стеблата создаваат заштитени вирови каде што пастрмката и лососот можат безбедно да се мрестат и да положат икра. Истовремено, тие поттикнуваат развој на алги, кои се основна храна за водните инсекти. Дрвените бариери го забавуваат силниот тек, ја разлеваат водата низ поплавните рамнини и овозможуваат таа да се впие длабоко во подземните резервоари. Потоа, водата постепено се враќа назад во речните корита, помагајќи реките да останат полни и студени и во најжешките и најсушните летни периоди.
Фил Ригдон рече дека племето учи од сопствените грешки
Со текот на годините, последиците станале поразително јасни. Без тој критичен природен елемент, а заедно со прекумерната сеча и индустријализацијата, реките почнале да пресушуваат, а популациите на риби драстично опаднале. „Се обидуваме да научиме од сопствените грешки и да најдеме подобар начин да управуваме со природните богатства“, изјави Фил Ригдон, директор на Одделот за природни ресурси на племето Јакама.
Без пристапни патишта, стеблата се спуштаат на точни координати
Затоа нацијата Јакама сега спроведува проект со кој дрвените стебла се враќаат таму каде што природно припаѓаат. До многу од планинските потоци нема пристапни патишта, па се користат транспортни хеликоптери. Стеблата се подигнуваат од одредени собирни пунктови и прецизно се спуштаат на однапред одредени места во речните корита. Дрвото доаѓа од проекти за контролирано проретчување на шумите и вклучува дуглазија, ела и кедар. Иако дел од материјалот можел да се продаде, племето одлучило да го искористи како речна еколошка инфраструктура.
Џери Мениник ја нарече акцијата враќање на она што му припаѓа на тлото
За домородните водачи, ова не е само технички еколошки зафат. За време на летовите со хеликоптерите, членови на заедницата се собрале покрај реката за молитва и благодарност кон природата. „Смислата е едноставна: да му го вратиме на ова тло она што отсекогаш со право му припаѓало“, истакна поранешниот племенски водач Џери Мениник. Проектот покажува како човечката желба за совршена контрола и „чистење“ на природата може да направи повеќе штета отколку корист. Но покажува и нешто друго: кога човекот ќе ја признае грешката и ќе и помогне на природата, таа има сила повторно да се обнови.