Експериментот од 1998 година: Како научниците се обидоа да докажат дали е можно „напуштање на сопственото тело“
Во лабораторијата на познатиот сомнолог Чарлс Тарт се случил случај што и по неколку децении продолжува да ги дели невробиолозите и когнитивните психолози. Во средиштето не била само една необична ноќ, туку прашањето дали човечката свест може навистина да се одвои од телото или мозокот создава убедлива илузија кога е на границата меѓу сон и јаве.
In This Article:
- „Мистер Икс“ спиел во изолирана соба, а бројот бил оставен високо над креветот
- Наместо бројот од тоа утро, тој ја кажал комбинацијата од прекинатиот тест од претходниот ден
- Мозокот можеби ја претворил скриената меморија во приказна за „лебдење“
- Околу 10% од луѓето во САД барем еднаш почувствувале одвојување од телото
„Мистер Икс“ спиел во изолирана соба, а бројот бил оставен високо над креветот
Во научните извештаи учесникот бил наведен како „Мистер Икс“. Неговата задача звучела речиси невозможно: додека спиел во специјално изолирана и заштитена просторија, требало да се обиде да доживее искуство „надвор од сопственото тело“. Начинот на проверка бил едноставен. Научниците однапред поставиле картичка со случајно избран петцифрен број на висока полица, на место што учесникот никако не можел да го види од креветот.
Наместо бројот од тоа утро, тој ја кажал комбинацијата од прекинатиот тест од претходниот ден
Кога се разбудил, мажот без премислување и со голема самоувереност им ги кажал цифрите на истражувачите. Но, очекуваниот триумф на парапсихологијата се претворил во необичен научен заплет: цифрите не се совпаѓале со бројот поставен на полицата тоа сабајле. Грешката, всушност, станала поважна од можен случаен успех. Ако го погодел вистинскиот број, тоа ќе било силен аргумент дека свеста може да ја напушти физичката обвивка и да чита информации од реалниот свет. Но погрешната точност ја насочила приказната во друга насока.
Мозокот можеби ја претворил скриената меморија во приказна за „лебдење“
Специјалистите по когнитивна психологија претпоставуваат дека свеста воопшто не го напуштила черепот. Наместо тоа, испитаникот веројатно се соочил со силен процес на реконсолидација на меморијата. Невронскиот механизам можел да извлече од потсвесниот архив неодамнешно, но неосвестено сеќавање за минатиот обид. Потоа свеста на заспаниот човек изградила убедлива симулација на „лебдење“ над телото, како обид мозокот да си објасни од каде се појавиле тие цифри.
Околу 10% од луѓето во САД барем еднаш почувствувале одвојување од телото
Вонтелесните преживувања не се само лабораториски феномен. Според обемни анкети спроведени во САД, ваквото чувство најчесто се јавува на границата меѓу сон и јаве или при силен физиолошки стрес. Слични искуства се пријавуваат и за време на стоматолошки операции под анестезија, кога мозокот е лишен од дел од тактилните сигнали и почнува да моделира алтернативна точка на набљудување.