Дали смее да се пие кафе на празен стомак? Лекарите конечно ја решија дилемата
За милиони луѓе ширум светот, денот не може да започне без првата шолја топло кафе веднаш по будењето, често и со часови пред првиот вистински оброк. Во исто време, на социјалните мрежи се шират предупредувања од самопрогласени велнес-гуруа дека утринското кафе на празен стомак го уништува дигестивниот тракт, предизвикува „експлозија“ на хормонот на стрес и го оштетува желудникот. Прашањето е едноставно: дали зад тие тврдења има медицински докази, или станува збор за уште еден тренд за ширење паника на ТикТок? Гастроентеролози и стручњаци од познатата американска клиника во Кливленд излегоа со јасен одговор.
Д-р Асма Капра го трга сомнежот од утринскиот кортизол
Еден од најчестите аргументи против пиењето кафе пред појадок е дека кофеинот наводно предизвикува огромен скок на кортизолот — примарниот хормон на стрес кој го лачат надбубрежните жлезди за да го регулираат крвниот притисок и метаболизмот. „Кафето не предизвикува сериозни здравствени проблеми кога се консумира на празен стомак. Научните студии досега не покажаа дека тоа создава пореметувања на кортизолот, шеќерот во крвта или некакви метаболички нарушувања кај здрави луѓе“, објаснува д-р Асма Капра, специјалист гастроентеролог од Вирџинија. Лекарите потсетуваат на клучен биолошки факт: нивото на кортизол во човечкото тело природно достигнува врв во раните утрински часови, како дел од внатрешниот биолошки часовник за будење. Токму затоа, тој природен утрински пораст често погрешно му се припишува на кафето.
Проблемот не е црното кафе, туку шлагот, шеќерот и сирупите пред појадок
Иако не го оштетува мозокот или метаболизмот, кафето на празен стомак сепак може да предизвика непријатности кај луѓето со почувствителен стомак. Причината е во физиологијата на варењето. Кофеинот делува како мускулен релаксатор врз долниот сфинктер на хранопроводот — прстенестиот мускул кој спречува содржината од желудникот да се враќа нагоре. Кога овој вентил ќе се олабави, силната желудочна киселина полесно се искачува во хранопроводот, предизвикувајќи печење во градите, односно ждригавица, и непријатен кисел вкус во устата. Освен тоа, и обичното и бескофеинското кафе го поттикнуваат лачењето на желудочна киселина и гастрин. Кога стомакот е целосно празен, кофеинот побрзо се апсорбира во крвотокот, што кај почувствителните луѓе може да доведе до засилено чукање на срцето, блага нервоза, треперење на рацете или дијареја. Крајниот заклучок на медицинската струка е едноставен: реакцијата на кафе е строго индивидуална. Ако со години го пиете првото утринско кафе на празен стомак и не чувствувате болка, печење или треперење, нема медицинска причина да се откажете од својот утрински ритуал. Желудочната слузница е природно заштитена со дебел слој слуз и е создадена да се справува со исклучително силна хлороводородна киселина. Лекарите, сепак, предупредуваат дека она што навистина му штети на телото наутро не е црното кафе, туку претворањето на пијалакот во десерт. Огромни количини вештачки шлаг, шеќер, слатки павлаки и сирупи на празен стомак може да предизвикаат нагол шок на инсулинот и метаболички хаос. Затоа, чистото црно кафе останува безбеден и здрав сопатник за добар почеток на денот.
