Д-р Дејан Чубрило растури една голема заблуда ако почнало да ви се фаќа сало на стомакот, веќе имате инсулинска резистенција без разлика колку сте слаби или спортувате
Професорот по медицинска физиологија и специјалист по спортска медицина, д-р Дејан Чубрило, кој важи за еден од водечките регионални експерти за метаболички нарушувања, во емисијата „Блиц Здравје“ сподели исклучително директни и корисни совети за препознавање и лекување на инсулинската резистенција. Ова тивко метаболичко нарушување се развива постепено и често останува незабележано сè додека не се појават посериозни здравствени компликации. Како една од најголемите здравствени закани на 21 век, инсулинската резистенција претставува прв чекор кон развој на дијабетес тип 2, поради што е пресудно навреме да се препознае и да се запре. Според д-р Чубрило, многумина го игнорираат вишокот околу половината како обичен естетски проблем, не сфаќајќи дека токму тоа е главниот показател за нарушен метаболизам. „Инсулинската резистенција денес е состојба што практично се подразбира, а статистиките се поразителни. Преведено на наједноставен јазик, секоја личност – вклучувајќи ги дури и врвните спортисти – која ќе забележи дека на стомакот почнала да добива поголема количина масно ткиво, односно сало, има инсулинска резистенција. Многу просто и многу едноставно. Некој ќе си рече: ‚Ма нема врска, малку пуштив стомак, другото сè ми е во ред‘, но всушност токму тука веќе започнал проблемот“, предупредува д-р Чубрило.
In This Article:
- „Некој три месеци претерувал со храна“ и клетката почнува да ги затвора вратите
- Полна чинија грав може да биде грешка бидејќи секој оброк е посебна хемиска реакција
- Чубрило против „фастинг“ и автофагија „Нормалниот човек мора да јаде редовно и по малку“
- По повеќе од десет часа без храна клетката влегува во борба со кортизолот
„Некој три месеци претерувал со храна“ и клетката почнува да ги затвора вратите
Дали инсулинската резистенција е трајна состојба и дали сме осудени на неа кога еднаш ќе ја добиеме? Главниот виновник, како што објаснува докторот, е начинот на живот и неправилната исхрана. „Некој три месеци претерувал со храна, внесувал повеќе шеќери, поголеми порции, повеќе ориз или чоколадо... Како резултат на тоа, се создала преголема количина од хормонот наречен инсулин, кој на периферијата во клетката ги ‚оттапел‘ каналите, односно вратите за влез на глукозата. Тогаш клетката вели вака: ‚Ако имам премногу инсулин, јас ги затворам вратите. Што ќе ми се толку врати?‘ И така привремено ги затвора вратите за влез на глукозата во клетката“, пластично објаснува професорот. Во таа слика, проблемот не почнува одеднаш и не изгледа драматично. Почнува со навики што се повторуваат: повеќе шеќер, поголема порција, уште малку ориз, уште едно парче чоколадо. Телото најпрво одговара со повеќе инсулин, а потоа клетките се бранат така што стануваат помалку приемчиви за сигналот.
Полна чинија грав може да биде грешка бидејќи секој оброк е посебна хемиска реакција
Говорејќи за тоа како хормоните влијаат врз метаболизмот и кои грешки несвесно ги правиме секој ден, д-р Чубрило нагласува дека количината на храна во еден единствен оброк игра клучна улога. „Повторно се враќаме на животниот стил. Јас секогаш велам: секој оброк е една хемиска реакција, независна од следната. Ако изедам полна чинија грав, сум згрешил. Зошто? Затоа што сум внел преголема количина храна одеднаш, што довело до бурна хормонска реакција. Инсулинот директно влијае и врз естрогенот, и врз тироидната жлезда, и врз воспалителните процеси во телото. Значи, ако тука грешам секој ден во континуитет, го нарушувам својот метаболизам и своите црева, кои стануваат сè послаби и повеќе не можат правилно да ја обработуваат храната што понатаму ја внесувам. Тоа е клучот на целата приказна“, вели тој. Пораката не е дека храната како гравот е проблем сама по себе, туку дека телото реагира на количината, на ритамот и на тоа колку често го тераме да се справува со прекумерен товар во еден оброк.
Чубрило против „фастинг“ и автофагија „Нормалниот човек мора да јаде редовно и по малку“
Добрата вест е што никој не е доживотно осуден на инсулинска резистенција и сè може да се врати во нормала. Но, д-р Чубрило остро се противи на модерните трендови на повеќечасовно гладување. „Таа состојба се лекува и многу е едноставно: мораме да јадеме редовно и повеќе пати дневно. Ве молам, немојте ни да помислувате на ‚фастинг‘ (повремено гладување) и автофагија, тоа е целосно погрешен начин на исхрана. Нормалниот човек мора да јаде редовно и по малку“, дециден е докторот. Во неговото објаснување, редовноста не е ситна препорака, туку основа на стабилен метаболизам. Наместо долги паузи и големи оброци, тој ја нагласува едноставната дисциплина: храна во помали количини, распоредена во текот на денот.
По повеќе од десет часа без храна клетката влегува во борба со кортизолот
Д-р Чубрило потсетува дека појадокот со причина се смета за најважен оброк во денот. „На англиски јазик појадокот се нарекува ‚breakfast‘ (break your fast), односно прекини го својот пост. Тоа е првиот дневен оброк што доаѓа по ноќното гладување. Секое гладување на клетката подолго од десет часа директно ја загрозува. Намерно сум вака драматичен. Некој ќе рече: ‚Нема да јадам од шест попладне до осум или десет наутро‘. Тоа е катастрофа! Затоа што кога клетката нема да добие енергија од вашата храна, таа мора самата да ја создаде, а ја создава така што се бори и се мачи под дејство на еден многу опасен хормон – кортизолот. Често велам дека луѓето немаат покачен кортизол од стрес, туку од нејадење, бидејќи главниот стимулатор за лачење на хормонот на стрес е токму падот на шеќерот во крвта.“ Неговата завршна опомена ја врзува целата приказна: стомакот не е само прашање на изглед, оброкот не е само навика, а прескокнувањето храна не е секогаш дисциплина. За метаболизмот, сето тоа е сигнал.