Морничаво откритие во Перу археолозите ископаа 1.600 години стар гроб на новороденче-киклоп
Во Перу е откриена необична и морничава гробница на новороденче со исклучително ретко вродено генетско нарушување, киклопија. Гробот и припаѓа на древната култура Наска, а најновите генетски и ДНК-анализи, објавени во престижното научно списание PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences), детално ги потврдија аномалиите што довеле до овој фатален деформитет. Археолошките наоди на човечки остатоци што содржат траги од тешки вродени деформитети претставуваат исклучителен интерес за научниците. Ваквите ретки откритија фрлаат ново светло врз начинот на кој древните човечки заедници се однесувале кон лицата со инвалидитет и колку често ваквите мутации се појавувале во далечното минато.
In This Article:
- Во Јауранга биле ископани 31 гробница на Наска, а број 25 криел урна со две бебиња
- JA13A имало една очна шуплина во средината на лицето и воопшто немало носна празнина
- Трисомија 13, Патауов синдром и дијагноза што речиси секогаш завршува со смрт
- Двете новороденчиња биле девојчиња, но митохондријалната ДНК покажа дека имале различни мајки
- „Заедницата не го отфрлила со страв“ туку го погребала според ритуалот на Наска
Во Јауранга биле ископани 31 гробница на Наска, а број 25 криел урна со две бебиња
Истражувачите од Папскиот католички универзитет во Перу известија за пронаоѓањето на скелет на новороденче со тешка генетска аномалија на археолошкиот локалитет Јауранга, во долината Палпа. Локалитетот е поврзан со културата Наска, познатата предколумбовска цивилизација која цветала во Јужна Америка се до VIII век од нашата ера. Во плиток слој од гробиштата бил пронајден керамички закопан сад, односно урна, во која биле положени скелетите на две новороденчиња, каталошки означени како JA13A и JA13B. Тие биле поставени едно врз друго, без дополнителни погребни предмети. Погребувањето во керамички урни било вообичаена пракса кај народот Наска и се применувало за околу една четвртина од починатите деца на возраст под шест години.
JA13A имало една очна шуплина во средината на лицето и воопшто немало носна празнина
Деталното испитување на скелетот открило фрапантни черепно-лицеви аномалии. Черепот бил мал, издолжен и недоразвиен, а недостигале и околните коскени структури што нормално ја формираат средината на лицето. Наодот претставува класичен клинички приказ на киклопија, вродена малформација при која, за време на ембрионалниот развој, предниот мозок не успева правилно да се подели на лева и десна хемисфера.
Трисомија 13, Патауов синдром и дијагноза што речиси секогаш завршува со смрт
Во современата медицина, киклопијата најчесто е поврзана со таканаречената трисомија 13, позната како Патауов синдром. Системските манифестации на овој синдром вклучуваат микроцефалија, срцеви и бубрежни мани и расцепи на непцето. Станува збор за летален порок кој речиси секогаш завршува со спонтан абортус или смрт на новороденчето веднаш по раѓањето.
Двете новороденчиња биле девојчиња, но митохондријалната ДНК покажа дека имале различни мајки
Остатоците на двете бебиња датираат од средниот период на културата Наска, меѓу 325 и 440 година од нашата ера. Според должината на бутната коска, децата починале на возраст од околу 40 гестациски недели или помалку. ДНК-анализите потврдија дека двете новороденчиња биле од женски пол. Сепак, секвенционирањето на митохондријалната ДНК докажа дека тие потекнувале од две различни мајки. Генетското истражување кај деформираното бебе JA13A дефинитивно изолираше дополнителна трета копија на хромозомот 13, со што непобитно се потврди дека трисомијата 13 била причина за оваа фатална аномалија пред 1.600 години.
„Заедницата не го отфрлила со страв“ туку го погребала според ритуалот на Наска
Научниците не можат со сигурност да утврдат дали детето живеело по породувањето или починало веднаш. Но начинот на погребување, во урна и заедно со друго новороденче, за нив е важен знак за односот на заедницата кон детето. „Дали бебето преживеало неколку часа или дена по породувањето останува тешко прецизно да се утврди. Сепак, фактот што детето било погребано со традиционалниот ритуал во керамичка урна, заедно со друго новороденче, покажува дека заедницата не го отфрлила со страв, туку го вклучила во воспоставените религиозни обичаи на Наска“, заклучуваат истражувачите во студијата.