БРАВО: По 250 евра казна за родителите на ученици насилници - Собранието со итни мерки против врсничкото насилство
Собранието ја утврди потребата по скратена постапка да се донесат измени на законите за основно и средно образование. Главната новина е глоба од 250 евра за родителите чии деца ќе извршат чин на насилство во училиште. Мерката не е замислена како еднократна реакција. Казната ќе се изрекува за секој случај на насилство одделно, како и кога родителите или старателите нема да соработуваат со училиштето во постапките за спречување и надминување на проблемот.
In This Article:
- Во „25 Мај“ ученик беше тешко повреден, а снимки од Ѓорче Петров ја вознемирија јавноста
- Училиштето ќе има три дена да го извести Државниот просветен инспекторат
- „Државата не може да зборува за безбедност“ додека училиштата се без стручни служби
- Интернетот, празното време и агресивните содржини се дел од причините што ги посочува истражувањето
Во „25 Мај“ ученик беше тешко повреден, а снимки од Ѓорче Петров ја вознемирија јавноста
Измените не доаѓаат во вакуум. Тие следуваат по серија тешки инциденти кои за неколку недели ја потресоа целата земја. Најтешкиот случај беше во ООУ „25 Мај“ во скопската населба Ченто, каде 15-годишен ученик беше тешко повреден со остар предмет од поранешен ученик. Дополнително, видеа на социјалните мрежи покажаа три деветтоодделенки кои безмилосно нападнале шестоодделенка во Ѓорче Петров. Сличен инцидент се случил и во Студеничани, а во основното училиште во Сингелиќ во Скопје, малолетник беше повреден од свој врсник со остар предмет. Министерката за образование и наука, Весна Јаневска, на 15 мај 2026 година потврди дека измените на Законот за основно образование се финализираат. „Родителот ќе биде казнет со 250 евра за секое насилство сторено од детето, но и кога родителите ќе одбијат да соработуваат со училиштето“, изјавила Јаневска.
Училиштето ќе има три дена да го извести Државниот просветен инспекторат
Според предлогот, училиштата ќе бидат должни да ги известуваат надлежните инспекциски служби. Конкретно, во рок од три дена по изречена педагошка мерка, училиштето мора да го извести Државниот просветен инспекторат, кој потоа ќе може да изрече парична казна за родителот. Пратеничката на ВМРО-ДПМНЕ, Катерина Димитровска, една од предлагачите на измените, изјави дека предлозите се одговор на се почестите случаи на врсничко насилство, со цел да се зајакне одговорноста на родителите. Освен прекршочната одговорност, измените опфаќаат и појасни правила за формирање паралелки со помал број ученици, како и поголема флексибилност на општините во управувањето со средствата за образование. Предлог-законите сега треба да бидат разгледани од надлежните собраниски комисии.
„Државата не може да зборува за безбедност“ додека училиштата се без стручни служби
Не сите се согласни дека финансиската казна е доволна. Опозициската СДСМ, преку претседателот на Комисијата за образование и наука Јованче Манасков, бара итна политичка одговорност и итно воведување унифициран безбедносен протокол во сите основни и средни училишта. СДСМ бара и итно вработување психолози и педагози во местата каде што стручен кадар недостасува со години. „Државата не може да зборува за безбедност, додека училиштата остануваат без професионални служби“, изјавил Манасков. Драги Змијанец од Првата детска амбасада „Меѓаши“ нагласува дека насилството кај нас не е само физичко, туку и вербално и кибер насилство, и дека е неопходна сензибилизација на децата и зајакнување на триаголникот родител-училиште-ученик.
Интернетот, празното време и агресивните содржини се дел од причините што ги посочува истражувањето
Истражување спроведено од невладиниот сектор во соработка со Министерството за образование покажало дека насилството кај младите е поттикнато од прекумерното користење на интернет, недостигот на активности во реалниот живот и изложеноста на агресивни содржини. Проектот нагласува дека експертите треба да работат не само со жртвите, туку и со сторителите на насилство. Глобата изгледа на хартија како јасна порака: игнорирањето на проблемот или одбегнувањето соработка повеќе нема да поминуваат без последици. Но експертите предупредуваат дека самата казна, без формирање национален регистар за следење на сите облици насилство, без стручна поддршка и тимови за интервенција во секое училиште, и без едукативни програми за родителите, ризикува да остане само политички сигнал кој нема да ги спречи идните инциденти. Семејствата сега чекаат да видат дали оваа мерка ќе биде почеток на сериозен пристап, или само реакција на моментот.