7 заборавени јадења што ги подготвуваа нашите баби во Југославија беа скромни, евтини и толку вкусни што и денес се помнат
Некогаш во кујните ширум поранешна Југославија се готвеше многу поразлично од денес. Немаше полици преполни со полуготови производи, замрзнати оброци и достава на храна со еден клик, а сепак вредните домаќинки од само неколку основни намирници знаеја да направат ручек што мирисаше низ целото маало. Брашно, компири, кромид, грав, пченкарно брашно и малку млеко или сирење беа сосема доволни на трпезата да се најде топол, заситен оброк кој ќе нахрани многучлено семејство. Нашите баби знаеја мудро да го искористат секој залче, па во кујната речиси ништо не се фрлаше. Од преостанатиот стар леб правеа вистински специјалитети, од компири и брашно месеа највкусни пити, а чорбите и кашите редовно се јадеа и за појадок и за вечера. Ова се седум старински јадења што нè враќаат во детството и потсетуваат на времето кога се готвеше бавно, со љубов и внимание.
In This Article:
- Попарата почнуваше таму каде што остануваше последната трошка леб
- Во цицварата маснотијата сама се одвојуваше по рабовите на садот
- Компируша во тава се правеше кога немаше време за тенки кори
- Качамакот се толчеше со дрвен качамачар за денови на тешка работа
- Компирот со заруменет кромид беше посниот ручек што се јадеше со туршија
- Пржениците мирисаа на викенд, јајца, млеко и стар леб
- Тараната се сушеше на сонце за зимските супи и вечери
Попарата почнуваше таму каде што остануваше последната трошка леб
Во секој дом каде што лебот се почитуваше до крај, исушените парчиња не завршуваа во отпад. Се кинеа на залаци, се попаруваа со зовриена вода или млеко и потоа се мешаа на тивок оган додека не омекнат. На крај се додаваа парче домашно сирење, лажица путер или кајмак и малку свинска маст. Топла, кремаста и сочна, ова јадење и денес останува еден од најбрзите појадоци за студен зимски ден.
Во цицварата маснотијата сама се одвојуваше по рабовите на садот
Ова автентично селско јадење има вековна традиција. Во зовриена мешавина од вода, млеко и путер постепено се сипуваше ситно пченкарно брашно, со постојано мешање за да не се создадат грутчиња. Кога смесата ќе згуснеше, се додаваа обилен кајмак и кршено сирење, сè додека јадењето не ја добиеше препознатливата густина. Се послужуваше веднаш, додека е жешко, најчесто со домашно кисело млеко.
Компируша во тава се правеше кога немаше време за тенки кори
Кога класичната пита бараше повеќе трпение отколку што денот дозволуваше, домаќинките имаа побрзо решение. Изренданите компири добро се цедеа од вишокот течност, па се мешаа со ситно сечкан кромид, малку брашно, сол, црн пипер и масло. Смесата се распоредуваше во подмачкано тавче и се пржеше додека однадвор не добие крцкава златна кора, а внатрешноста да остане мека и сочна.
Качамакот се толчеше со дрвен качамачар за денови на тешка работа
Се подготвуваше кога на семејството му требаше силна храна за напорна работа на поле. Пченкарното брашно се вареше во посолена вода, а потоа традиционално се толчеше со дрвено сукало додека не се добие компактна каша. На крајот се преливаше со врела запршка од свинска маст, сланина или врел путер. Врз него се дробеше солено овчо или кравјо сирење, доволно да го направи ручекот заситен за цел ден.
Компирот со заруменет кромид беше посниот ручек што се јадеше со туршија
Сварениот компир во лушпа се лупеше и се сечеше на коцки или се толчеше со виљушка. Во длабока тава, на маст или масло, се динсташе поголемо количество кромид додека целосно не омекне и зарумени. Потоа се додаваше малку сладок црвен пипер, па сè се мешаше заедно за компирот да ги упие сите сокови. Со кисела зелка или туршија, за многумина ова беше најомилениот посен ручек.
Пржениците мирисаа на викенд, јајца, млеко и стар леб
Ова јадење беше синоним за безгрижните детски утра. Кришките стар леб се потопуваа во смеса од разматени јајца со малку млеко и прстофат сол, па се пржеа во добро загреано масло или маст. Кога ќе добиеја убава златно-жолта боја, се вадеа на трпеза. Совршено одеа со сирење и чаша ладен јогурт, а за оние што сакаа благо, со малку домашен џем од сливи.
Тараната се сушеше на сонце за зимските супи и вечери
Некогаш се подготвуваше на крајот од летото како дел од семејната зимница. Тврдо замесеното тесто од брашно, јајца и млеко се рендаше на ренде или се триеше низ сито врз големи платна. Откако добро ќе се исушеше, се чуваше во платнени вреќички. Преку целата зима се вареше во домашни кокошкини супи и чорби, или едноставно се подготвуваше како топла каша за вечера.