6 делови од човечкото тело што навистина не ни требаат — и лесно би можеле да живееме без нив
Се покажува дека и човечкото тело има своја фиока за непотребни работи. Во нас постојат делови што некогаш им служеле на нашите далечни предци, но денес главно само зафакаат место. Некои од нив знаат да предизвикаат болка, воспаленија, па дури и инфекции опасни по живот. Токму затоа лекарите често ги отстрануваат — а луѓето потоа продолжуваат да живеат нормално. Еволуциата не застанува. Неколку од овие телесни остатоци веке исчезнуваат: голем дел од луѓето се рагаат без нив.
In This Article:
- Апендиксот може да пукне, а во САД се отстранува околу 300.000 пати годишно
- Жолчното кесе складира жолчка, но по операциа таа само тече директно кон тенкото црево
- Краjниците филтрираат микроби, но каj децата често се вадат кога го блокираат дишењето во сон
- Околу 5 милиони луѓе годишно ги вадат умниците, а околу 20% воопшто ги немаат
- Palmaris longus недостига каj до 25% од луѓето, а силата не се менува
- Plantaris може да пукне со „тениска нога“, но 7% до 16% од луѓето се родени без него
Апендиксот може да пукне, а во САД се отстранува околу 300.000 пати годишно
Апендиксот е мала цевка на крајот од дебелото црево, во долната десна страна на стомакот. Тоа мало кесиче може да се инфицира и да се воспали — состоба позната како апендицитис. Тогаш се појавуваат ненадеана болка, гадење, запек и подуеност. Ако пукне, инфекциата може да се прошири низ телото и да стане опасна по живот. Затоа отстранувањето на целиот орган е честа итна операциа. По тоа, човек може да живее сосема нормален и здрав живот без апендикс. Долго време научниците сметале дека нема никаква функциа — дека е закржлавен орган останат од времето кога нашите еволуциски предци главно јаделе растениа, според Чарлс Дарвин. Но во последните години се појавиа докази дека органот содржи голем броj имуни клетки, помагаjки му на телото да се бори со микроби, а исто така чува корисни бактерии што му помагаат на варењето да тече правилно.
Жолчното кесе складира жолчка, но по операциа таа само тече директно кон тенкото црево
Жолчното кесе ја складира и концентрира жолчката — дигестивна течност што ги разложува мастите и ја создава црниот дроб. Се наога веднаш под црниот дроб, во горниот десен дел од стомакот. Како и каj апендиксот, отстранувањето на жолчното кесе е честа операциа. Во САД годишно се прават повеке од 1,2 милиони такви отстранувања. Операциа може да биде потребна кога жолчни камења предизвикуваат болни блокади, или кога пациентот често има „напади на жолчното кесе“ — прободувачка болка по тешки оброци. Хируршка интервенциа може да биде потребна и кога органот е инфициран. Кога жолчното кесе ке се отстрани, жолчката тече од црниот дроб кон тенкото црево без претходно да се складира. Варењето може да продолжи нормално — жолчката едноставно капе постоано во дигестивниот тракт, наместо да се ослободува во големи бранови.
Краjниците филтрираат микроби, но каj децата често се вадат кога го блокираат дишењето во сон
Краjниците функционираат како лимфни јазли: ги филтрираат микробите што влегуваат преку носот или устата, за да го заштитат остатокот од телото од инфекциа. Двете месести маси се наогаат во задниот дел од грлото. Тие можат хронично да отечат или да се инфицираат. Зголемените краjници можат да го блокираат дишниот пат за време на спиењето, што предизвикува хрчење и нарушен сон. Ако се случи тоа, лекарите може да препорачаат нивно отстранување. Ова е многу често, особено каj децата — во САД секоа година се изведуваат повеке од половина милион такви операции. Без краjници, луѓето и понатаму можат без проблеми да се борат против инфекции.
Околу 5 милиони луѓе годишно ги вадат умниците, а околу 20% воопшто ги немаат
Умниците можат да израснат на самиот краj од устата во раната зрелост, приближно меѓу 17 и 25 години. Бидеjки ретко има доволно место за нив, можат да создадат проблеми: да останат заглавени под непцето, да излезат и да ги туркаат постоечките заби, да ги оштетат, или да собираат кариес затоа што се тешко достапни. Сето тоа може да предизвика голема болка и оток. Ако воопшто израснат, околу 5 милиони луѓе годишно ги отстрануваат умниците. Околу 20% од луѓето ги немаат. Наjвероатно тие се остатоци од нашите еволуциски предци, кога се јадела тврда, несварена храна и била потребна повеке помош од трет сет катници. Истражувањата дури покажуваат дека нашите вилици тогаш биле поголеми — доволно големи за да ги соберат дополнителните заби.
Palmaris longus недостига каj до 25% од луѓето, а силата не се менува
Овоj мускул оди од внатрешната страна на подлактицата до дланката. Се користи секогаш кога го виткате зглобот — при пишување на тастатура, отворање тегла, пишување со рака и други движења. Но дури 25% од луѓето се родени без него. За да проверите дали го имате овоj мускул, поставете ја раката рамно, со дланката нагоре. Споjте ги прстите, и ако тенка тетива се подигне веднаш под дланката, во средината на зглобот, тоа е palmaris longus. Уште почудно, мускулот може да се појави на едната страна, а на другата не. Каj некои луѓе може да има и повеке такви мускули во една рака. Истражувачите веруваат дека сме го развиле овоj мускул за качување по дрва и нишање од гранки. Сега кога тоа не го правиме толку често, истражувачите откриле дека неговото отсуство воопшто не влиае на нашата сила.
Plantaris може да пукне со „тениска нога“, но 7% до 16% од луѓето се родени без него
Како и palmaris longus, plantaris е мал и тенок мускул, но се протега по задниот дел на потколеницата. Можеби сте слушнале за „тениска нога“ — состоба кога овоj мускул се кине, често заедно со кинење на поголемиот мускул на листот. Тоа предизвикува остра болка, па дури и звук на пукање во листот. Се проценува дека 7% до 16% од луѓето никогаш нема да го имаат тоj проблем, затоа што се родени без овоj мускул. Иако повекето експерти долго време го сметале за речиси бескорисен, други сугерираат дека неговата улога не е во силата, туку во рамнотежата, држењето на телото и движењето.